مقاله


کد مقاله : 1394092414235000962

عنوان مقاله : عربستان: کنشگر منطقه‌ای در بستر روابط ویژه

نشریه شماره : 19 فصل پاییز 1392

مشاهده شده : 352

فایل های مقاله : 674 KB


نویسندگان

  نام و نام خانوادگی پست الکترونیک مرتبه علمی مدرک تحصیلی مسئول
1 حسین دهشیار h_daheshiar@yahoo.com - -

چکیده مقاله

در طی بیش از دو دهه گذشته، دولت عربستان‌سعودی سیاست خارجی انفعالی و حفظ وضع موجود در هر شرایطی و هزینه‌های مترتب در منطقه را به مرور از چشم‌انداز استراتژیک خود دور ساخته‌است. در طی دهه‌های متمادی که این کشور با دو خطر موجودیتی در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی روبرو بود، رهبران سیاسی حاکم، امکان‌پذیرترین و شدنی‌ترین سیاست را همان پیروی از خط‌مشی‌های انفعالی و نزدیکی وسیع و همه‌جانبه با امریکا در راستای این درک قراردادند. اما از زمان محرزشدن افول جنگ سرد عربی در منطقه و پایان جنگ سرد در سطح بین‌المللی، عربستان تغییر عمده‌ای را در قلمرو سیاست منطقه‌ای خود، پی‌ریزی کرد. عملکرد دولت عربستان‌سعودی از زمان پایان رسمی و غیررسمی این دو جنگ سرد و بالاخص اقدامات این کشور در رابطه با جنبش‌های اجتماعی در جهان عرب، به طور مشخص و بارزی تجلی‌گر جایگزینی سیاست‌های انفعالی با سیاست‌های کنش‌گرایانه و پیش‌قدمی در برهم‌زدن وضع موجود در صورت توجیه‌پذیر بودن آن است. سئوال مقاله این است که چه الزامات و مولفه‌هایی عربستان‌سعودی را به سوی ایفای نقش بازیگر کنشگر و فعال در سطح منطقه و تلاش برای تأثیرگذاری فزون‌تر بر معادلات قدرت در صحنه داخلی کشورهای منطقه سوق داده‌است. فرضیه مقاله بر این ایده استوار است که به دنبال افول جنگ سرد عربی در سطح منطقه و پایان جنگ سرد در سطح نظام بین‌الملل که محو خطر موجودیتی علیه عربستان را رقم‌زد، در طی بیش از دو دهه گذشته عربستان‌سعودی سیاست بسط نفوذ سیاسی و اشاعه ارزش‌های موردنظر را که در بستر جنبش‌های اجتماعی شکل‌گرفته در جهان عرب فرصت تجلی وسیع‌تر را پیدا کرده بود، پی‌گرفته‌است.