پروژه ایران هراسی و منافع مالی مجتمع های نظامی - صنعتی غرب در منطقه‌‌ خلیج‌ فارس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه رازی

2 دانشجوی دکتری علوم سیاسی دانشگاه فردوسی

چکیده

رودخانه‌های مرزی، ظرفیت تبدیل‌ به اختلاف و کشمکش در میان مجتمع‌های نظامی- صنعتی کشورهای غربی دیر زمانی است که به دریافت سود سرشار از فروش سلاح‌های پیشرفته به کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس بهره‌مند شده‌اند. در این راستا، دولتمردان سیاسی غربی در حرکتی همسو با مدیران مجتمع‌های نظامی- صنعتی بطور پیوسته ایران را تهدیدی علیه امنیت کشورهای عرب منطقه خلیج فارس مطرح ساخته و با تأکید بر خطر ایران هسته‌ای، این تهدید را بسیار هراسناک جلوه‌گر می‌سازند؛ امری که درپی خود سرمایه‌های ملی هنگفتی را به پیمانکاران دفاعی مجتمع‌های نظامی- صنعتی غرب سرازیر می‌نماید. با توجه به این مهم، پرسش اصلی پژوهش حاضر این است که چه رابطه‌ای بین پروژه ایران هراسی و منافع مالی مجتمع‌های نظامی- صنعتی غرب در منطقه خلیج فارس وجود دارد؟ برای پاسخ به پرسش یادشده، این پژوهش فرضیه حاضر را به سنجش می‌گذارد: مجتمع‌های نظامی- صنعتی از خلق پروژه ایران هراسی، درپی بیشینه ساختن منافع تجاری خود از طریق گسترش صادرات اسلحه به کشورهای منطقه خلیج فارس و دامن زدن به رقابت‌های بی‌پایان تسلیحاتی در این منطقه هستند. روش تحقیق در این پژوهش تحلیلی- توصیفی است و ابزار گردآوری اطلاعات کتابخانه‌ای است.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی
ازغندی، علیرضا. 1364. مجتمع‌های نظامی- صنعتی، تهران، نشر سپهر.
ازغندی، علیرضا و روشندل، جلیل. 1387. مسایل نظامی و استراتژیک معاصر، تهران، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها، مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی.
اسدی، علی‌اکبر. 1389. «رئالیسم و رویکردهای رقیب به سیاست خارجی»، فصلنامه راهبرد، سال 19، شماره 56.
ایزدی، فواد؛ مهربانی‌فر، حسین؛ چابکی، رامین؛ متین جاوید، مهدی. 1392. «ایران هراسی در امریکا: بازنمایی شرق‌شناسانه از برنامه هسته‌ای ایران در مستند ایرانیوم»، فصلنامه مطالعات انقلاب اسلامی، سال 10، شماره 35.
دهقانی فیروزآبادی، سیدجلال، نوری، وحید. 1391. «تحلیلی بر تعاملات جمهوری اسلامی ایران و شورای همکاری خلیج فارس (1391-1384)»، فصلنامه پژوهش‌های روابط بین‌الملل، دوره نخست، شماره پنجم.
حسین‌زاده، اسماعیل .1389. «اقتصاد نظامی‌گری امریکا»، ترجمه: پرویز امیدوار، تهران، نشر نی.
صادقی، سیدشمس‌الدین، رحیمی، احمد. 1394. «مجتمع‌های نظامی- صنعتی و امنیت ملی امریکا در دوره پسایازدهم سپتامبر»، فصلنامه روابط خارجی، سال هفتم، شماره چهارم، زمستان، صص: 188-153.
قربانی شیخ‌نشین، ارسلان. 1391. «خرید تسلیحات نظامی و همگرایی منطقه‌ای در خلیج فارس مطالعه موردی شورای همکاری خلیج فارس و ایران»، فصلنامه پژوهش‌های روابط بین‌الملل، شماره 5.
مشیرزاده، حمیرا. 1388. تحول در نظریه‌های روابط بین‌الملل، تهران: انتشارات سمت.
مطهرنیا، مهدی. 1383. «محافظه‌کاری در خدمت لیبرالیسم»، کتاب امریکا ویژه نومحافظه‌کاران، تهران، ابرار معاصر.
ملک محمدی، حمیدرضا، داوودی، مهدی. 1391. «تأثیر ایران هراسی بر سیاست‌های نظامی امنیتی کشورهای شورای همکاری خلیج فارس»، فصلنامه سیاست، دوره 42، شماره 2.
نقیب‌زاده، احمد. 1387. «امریکا هم می‌تواند خوب باشد؟»، فصلنامه مطالعات منطقه‌ای: اسرائیل شناسی- امریکا شناسی، سال 9، شماره 3.
 
ب) انگلیسی
Bayoumy, Yara. 2016. “Obama Administration Arms Sales Offers to Saudi Top $115 Billion”. Available at: <http:// www.Reuters.Com >.
Bender, Bryan .2010. “From the Pentagon to the Private Sector”. Available at:<http:// www.boston.com >.
Cordesman, Anthony H. and Peacock, Michael. 2015. “Military Spending and Arms Sales in the Gulf: How the Arab Gulf States Now Dominate the Changes in the Military Balance”. Center for strategic and International Studies (CSIS).
Fleurant, Aude and Perlo-Freeman, Sam .2014. “The SIPRI Top 100 Arms-Producing and Military Services Companies, 2013”. SIPRI Fact Sheet December. Stockholm International Peace Research Institute.
Kamali Dehghan, Saeed and  Norton-Taylor, Richard. 2015. “Sales of Weapons to Gulf States up 70% Over Five Years”. Available at: <http:// www.theguardian.com >.
Kane, Alex .2015. “4 U.S. Companies Getting Rich off Gulf Arab Conflict with Iran”. Available at: <http:// www.alternet.org >.
Khalaf, Roula and Drummond, James .2010. “Gulf States in $123bn US Arms Spree”. Financial Times”. Available at: <http:// www.ft.com >.
Kimes, Mina. 2011.“America's Hottest Export: Weapons”.Available at:<http:// www. fortune.com>.
Mazzetti, Mark and Cooper, Helene .2015. “Sale of US Arms Fuels the Wars of Middle East Nations”. Available at: <http:// Www.NYTimes.com >.
Mearsheimer, John. 2008. Structural Realism, available at: <http://www.oup.com>.
Rose, Gideon. 1998. “Neoclassical Realism and Theories of Foreign Policy”, World Politics, Cambridge University Press, Vol. 51, No. 1.
SIPRI Yearbook. 2014. “Armaments, Disarmament and International Security Summary” . Stockholm International Peace Research Institute.
SIPRI Yearbook. 2012. “ Armaments, Disarmament and International Security Summary”. Stockholm International Peace Research Institute.
SIPRI Yearbook. 2013. “Armaments, Disarmament and International Security Summary”. Stockholm International Peace Research Institute.
Sirota, David and  Perez, Andrew .2015. “Clinton Foundation Donors Got Weapons Deals from Hillary Clinton's State Department”. Available at: < https:// http://www.ibtimes.com/>.
Sloan, Alastair. 2014. “Gulf States Among World's Largest Arms Importers”. Available at:< https:// www.middleeastmonitor.com >.
Wang, Yuan-Kang. 2004. “Offensive Realism and the Rise of China”. Institute of International Relations, National Chengchi University, Taipei , Taiwan, Issues & Studies 40, no.1.
Watts Barry D. 2008. “The US Defense Industrial Base: Past, Present and Future”. The Center for Strategic and Budgetary Assessments. Strategy for the Long Haul.
Wezeman Pieter D. and Wezeman Siemon T. 2015. “Trends in International Arms Transfers 2014”. SIPRI Fact Sheet March 2015. Available at: < https:// www.sipri.org>.