راهبرد سیاست خارجی ترکیه در آمریکای لاتین؛ مطالعۀ موردی ونزوئلا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار روابط بین الملل. گروه ارتباطات و علوم اجتماعی. واحد تهران شرق دانشگاه آزاد اسلامی تهران. ایران

2 کارشناسی ارشد مطالعات آمریکای لاتین. دانشکدۀ مطالعات جهان دانشگاه تهران. ایران

چکیده

در سال‌‌‌‌‌های اخیر، با روی‌کار آمدن حزب "عدالت و توسعه" ترکیه به یک بازیگر فعال در جهان تبدیل شده است، به‌گونه‌ای که در جنبه‌‌‌‌های مختلف بین‌المللی، ضمن توجه به متحدان غربی خود، بیشترین میزان استقلال در تصمیم‌گیری را نشان داده است. از این رو در راستای تحقق "عمق استراتژیک" این کشور، سیاست‌‌‌‌های ترکیه نسبت به "آمریکای لاتین و حوزه کارائیب" نسبت به گذشته تغییر کرد و به صورتی ویژه درآمد. ونزوئلا نیز به سبب داشتن نقش محوری در زمینه‌‌‌‌های اقتصادی، انرژی و ایدئولوژی یکی از مهم‌ترین کشور‌‌‌‌های منطقۀ آمریکای لاتین است که در قرن جدید در همکاری‌‌‌‌های فرامنطقه‌ای پیش‌رو بوده است. بر این اساس صرف نظر از مخالفت‌‌‌‌های متحدان سنتی ترکیه، فضا برای همکاری‌‌‌‌های اقتصادی میان آنکارا و کاراکاس شکل گرفت. این موضوع سبب شد تا ترکیه، به‌ویژه در سال‌هایی که ونزوئلا با بحران مواجه شده، از این کشور حمایت‌‌‌‌های سیاسی نیز به عمل آورد. لذا سؤال اصلی این نوشتار «چرایی حضور ترکیه در آمریکای لاتین و به‌ویژه در ونزوئلا» است. فرضیۀ اصلی نیز بدین شکل است که ترکیه در چهارچوب «نئولیبرالیسم» در روابط بین‌الملل درصدد گسترش نفوذ سیاسی و اقتصادی در ونزوئلا و به تبع آن در منطقۀ آمریکای لاتین بوده است. پس از این نفوذ، آنچه آنکارا به عنوان هدفی بلند مدت اندیشیده ، نشان دادن چهره‌ای فعال و تاثیرگذاری سیاسی در عرصۀ بین‌الملل است.

کلیدواژه‌ها


اسمیت، استیو؛ دان، تیم و هدفیلد، امیلیا (1397). سیاست خارجی: نظریه ها، بازیگران و موارد مطالعاتی. ترجمه:امیرمحمد حاجی یوسفی؛ محسن محمودی و ایوب کریمی. ج 1 و 2. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌‌‌‌ها (سمت).
داوود اوغلو، احمد (1395). عمق راهبردی: موقعیت ترکیه در صحنه راهبردی. ترجمه: محمدحسین نوحی‌نژاد ممقانی. چ دوم. تهران: موسسه انتشاراتی امیرکبیر.
ظریف، محمد جواد و محمد کاظم سجادپور (1391). دیپلماسی چندجانبه: پویایی مفهومی و کاربردی سازمان‌‌‌های بین‌المللی. مرکز آموزش‌‌‌‌ها و پژوهش‌‌‌‌های بین‌المللی.
علیخانی، ابراهیم (1386). جمهوری اسلامی ایران و سازمان تجارت جهانی. اداره هماهنگی مذاکرات تجاری وزارت امورخارجه.
قوام، عبدالعلی (1390). اصول سیاست خارجی و سیاست بینالمللی. چ هفدهم. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌‌‌‌ها (سمت).
منکیو، گریگوری (1396). مبانی علم اقتصاد. مترجم: حمیدرضا ارباب. تهران: نشر نی.
ویاردا،هوارد ج. و هروی اف. کلاین (1388). الگوی سیاست و توسعه در آمریکای لاتین. مترجم: پرویز امام‌زاده فرد. تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی.
هیوود، اندرو (1389). سیاست. ترجمه: عبدالرحمن عالم. تهران: نشر نی.
De la Rosa, Alexander, 2011, Las Relaciones de Turquía con la República Dominicana, From Consejo Dominicano De Relaciones Internacionales
Funk, Kevin, 2015, Cómo América Latina se encontró con el mundo árabe: hacia una economía política de las relaciones árabe-latinoamericanas. 
Molano, Andrés, 2010, “Un mundo sin polos: hipótesis sobre la seguridad internacional en el siglo XXI”, Revista Política Colombiana, abril-junio.
MINISTER OF FOREIGN AFFAIRS OF TURKEY, “Bilateral Relations (Main Documents)” and “Turkey´s relations with the Latin American and the Caribbean Countries”, in http://www.mfa.gov.tr/ii_bilateral-relations--_main--documents_.en.mfa.
NYE, Joseph, 2002, the Paradox of American Power, Oxford University Press, New York
Levaggi, Ariel S. González, 2012, América Latina y Caribe, la última frontera de la Nueva Política Exterior de Turquía, Araucaria. Revista Iberoamericana de Filosofía, Política y Humanidades.
Levaggi, Ariel S. González, 2016, Turquía-América Latina: una sociedad emergente, Catedra Libre de Estudios Turcos
Özkan, Mehmet, 2016, América Latina y Oriente Medio: una perspectiva comparada, From SETA Foundation for Political, Economic and Social Research (Turquía).
TEMEL, Mehmet, 2004 Yüzyılda Osmanlı Latin Amerika İlişkileri, Istanbul, Nehir Yayınları,
https://www.bbc.com/mundo/noticias-45195934
https://mundo.sputniknews.com/america-latina/201901301085129110-occidente-normas-internacionales-crisis-venezuela-violacion/
https://www.theguardian.com/us-news/2019/jan/26/elliott-abrams-venezuela-us-special-envoy
https://wits.worldbank.org
https://eldiario.com/2020/09/05/exportacion-de-carne-venezuela-irak/
https://www.trt.net.tr/espanol/cultura-y-arte/2018/05/18/maduro-es-fan-de-la-teleserie-turca-resurreccion-ertugrul-974067
دوره 11، شماره 3 - شماره پیاپی 43
این شماره فصلنامه روابط خارجی با تأخیر و در سال 1399 منتشر می‌شود. به دلیل رعایت تسلسل شمارگان فصلنامه، تاریخ آن به سال 1398 است.
پاییز 1398
صفحه 67-96