تغییر رهبری و تحول در راهبرد منطقه ‏ای امارات متحده عربی (2014-2020)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کاندیدای دکترای روابط بین الملل، دانشگاه تهران

2 کاندیدای دکترای روابط بین الملل، دانشگاه گیلان

چکیده

امارات تا سال 2000م. عمدتاً به‏عنوان دنباله‏روی ریاض در روندهای امنیتی و سیاست منطقه‏ای این کشور عمل می‏کرد. از سال 2004م. که «شیخ خلیفه بن‏زاید» به قدرت ‏رسید در نتیجۀ عواملی چون تثبیت نسبی نقش و جایگاه امارات در نظم منطقه‏ای و بین‏المللی، انباشت ثروت و تقویت روابط با آمریکا، سیاست خارجی امارات وارد فضایی جدید شد. وجه مشخصۀ این دوره که با ولیعهدی محمد بن‏زاید کامل شد، ارائه تعریفی جدید از نقش منطقه‏ای امارات می‏باشد. تحت این شرایط، امارات پروژۀ منطقه‏ای خود را در قالب تحرکات جدید در حوزۀ ژئوپلیتیکی غرب آسیا و شمال آفریقا آغاز کرد. محمد بن‏زاید از زمان رسیدن به مسند قدرت نوعی تغییر در سیاست منطقه‏ای امارات به‏وجود آورده است. امارات تحت ریاست محمد بن‏زاید سیاست خارجی مداخله‏گرایانه‏ای را در پیش گرفته که هدف آن طرح ابوظبی به‏عنوان یک قدرت منطقه‏ای می‏باشد. پرسش اصلی پژوهش حاضر این است که «سیاست منطقه‏ای امارات از زمان روی‌ کار آمدن محمد بن‏زاید چه تحولاتی را تجربه کرده است؟» یافته‏های مقاله بر مبنای گزاره‏های «نظریۀ تصمیم‏گیری» نشان می‏دهد که تحول بنیان‏های سیاست خارجی امارات از جمله دگرگونی در ادراکات، برداشت‏ها، و به‏طور کلی منافع، هویت‏ها و ترجیحات تصمیم‏گیرندگان از قدرت نسبی این کشور در سطح منطقه‏ای و نظام بین‏المللی عاملی بوده که ابوظبی را به ایفای نقش منطقه‏ای جدید و مبتنی بر حضور فعال در بحران‏های منطقه‏ای ترغیب نموده است. روش پژوهش در این مقاله از نوع تبیینی بوده و اطلاعات مورد نیاز نیز به روش کتابخانه‏ای و استفاده از منابع اینترنتی گردآوری شده است.

کلیدواژه‌ها


پورسعید، فرزاد (1387). «ساختار و روند تصمیم‏گیری در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران: تحلیل متون». فصلنامه مطالعات راهبردی. س11. ش2.
جوادی‏ارجمند، محمدجعفر و سکینه ببری (1390). «رویکردهای نوین تصمیم‏گیری در سیاست خارجی». فصلنامه سیاست. د41. ش4.
یزدان‏فام، محمود (1387). «مقدمه‏ای بر تحلیل سیاست خارجی». فصلنامه مطالعات راهبردی. س11. ش2.
الخلیج الجدید (2019). بن زاید یستقبل رئیس تیار الحکمة الوطنی العراقی عمار الحکیم. https://thenewkhalij.news/index.php/article/165237/
الربیعی، أزهر (2019). ما وراء تکرار زیارات نیجرفان البارزانی إلى الإمارات؟  الجزیرة.
المنار العربی (2020). الإمارات تؤسس غرفة عملیات لدعم إنشاء إقلیم سنی بالعراق. http://www.manar.com/page-43071-ar.html
سبوتنیک عربی (2019). بارزانی وبن زاید یؤکدان أهمیة تعزیز العلاقات الاقتصادیة بین کردستان والإمارات.
https://arabic.sputniknews.com/arab_world/201911101043376289- /
سکای نیوز عربیة (2017). مصادر إماراتیة تفنّد أکاذیب «العربی الجدید» حول استفتاء کردستان. https://www.skynewsarabia.com/middle-east/983436-
فوزی سالم، احمد (2020).« "رأس مسندم".. إعادة اختراع صراع التاریخ بین الإمارات وعُمان». نون بوست.
Abu-Nasr, D. ( 2017). Shiite Iraq Cleric Key Player in Sunni Attempts to Curb Iran. Bloomberg.
Ardemagni, E. (2019). Strategic Borderlands: The UAE-Oman Rivalry Benefits Tehran. The Italian Institute for International Political Studies (ISPI).
Bender, J. (2015). These maps show what could happen next in Yemen — and how it could impact global politics. Business Insider.
Bergman, R. and Hubbard, B. (2020).Israel Announces Partnership With U.A.E. Which Throws Cold Water On It.The New York Times. June 26.
Bohl, R. (2017). The Weird Worries of Sheikh MBZ. Atlantic Sentinel.
Bruno, A. (2017). UAE Foreign Policy and Security. South World.
Cannon, B., & Rossiter, A. (2017). Ethiopia, Berbera port and the shifting balance of power in the Horn of Africa. Rising Powers Quarterly2(4), 7-29.
Cobban, H. (2019). The UAE’s seedy influence operations are a footnote in the Mueller Report. Mondoweiss.
Dorsey, J. M.  (2020). UAE Targets Turkey and Qatar in the Mediterranean, Modern Diplomacy. June 15.
Dudley, D. (2019). U.S. Arms Sales To The Middle East Have Soared In Value This Year. Forbes.
Emirates News Agency. (2019). UAE and Egypt: An inspiring Arab model for government action, Available at: https://wam.ae/en/details/1395302802457
Fenton-Harvey, J. (2020). UAE seeks turnaround in relations with Somalia for help in Yemen war. AL-Monitor.
Harb, I. (2019), Why the United Arab Emirates Is Abandoning Saudi Arabia in Yemen. Foreign Policy. August 1.
Heras, N. (2018). ‘Security Belt’: The UAE’s Tribal Counterterrorism Strategy in Yemen. Terrorism Monitor. Vol. 16, No. 12.
Jakes, L. and Wong, E. (2019). The U.S. Has Joined Secret Talks With Israel and the U.A.E. The Topic Iran. The New York Times. Aug 15.
Karcic, H. (2020). Is the UAE competing against Turkey in the Balkans? Al SharqForum. 5 June.
Katzman, K. (2020). United Arab Emirates (UAE): Issues for US Policy. DIANE Publishing.
Krieg, A. (2020). The UAE and Israel: More than a marriage of convenience. MiddleEast Eye. 7 July.
Kirkpatrick, D. D. (2019). The most powerful Arab ruler isn’t MBS It’s MBZ. The New York Times2.
Magahid, A. (2018). UAE adds oil and gas sector to business interests in Egyp. TheArab Weekly.
Mason, R. (2018). Breaking the mold of small state classification? The broadening influence of United Arab Emirates foreign policy through effective military and bandwagoning strategies. Canadian Foreign Policy Journal24(1), 95-112.
Megerisi, T. (2020). Geostrategic Dimensions of Libya's Civil War. Africa Security Briefs, (37), 1.
Almustafa, H. and Fenton-Harvey, J. (2020). Why the UAE aims to leverage Assad. Middle East Eye.
Miller, R., & Verhoeven, H. (2020). Overcoming smallness: Qatar, the United Arab Emirates and strategic realignment in the Gulf. International Politics57(1), 1-20.
Salisbury, P. (2020). Risk Perception and Appetite in UAE Foreign and National Security Policy. Chatham House.
Schweller, R. L. (2003). The progressiveness of neoclassical realism. Progress in international relations theory: appraising the field, 311-47.
Şebnem Oruç, M. (2018). The making of Egypt's 2013 military coup. Daily Sabah. Jul 07.
Sheline, A. (2020). Oman’s Smooth Transition Doesn’t Mean Its Neighbors Won’t Stir Up Trouble. Foreign Policy. January 23.
Steinberg, G. (2020). Regional power United Arab Emirates: Abu Dhabi is no longer Saudi Arabia's junior partner.
The Financial Times. (2020). US sanctions put chill on Iranian trade with UAE. https://www.ft.com/content/bbe3c99a-aee9-11e9-8030-530adfa879c2.
Worden, R. (2018). The UAE still supports al-Shabaab through Somalia's illicit charcoal trade. The New Arab.
Worth, R. (2020). Mohammed bin Zayed’s Dark Vision of the Middle East’s Future”. The New York Times20.
Younes, A. (2019). Zarif: US push to isolate Iran in region will 'just not work'. AlJazeera.