پروژه سدسازی ترکیه؛ تهدیدات امنیتی برای غرب آسیا و جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم سیاسی، دانشگاه رازی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران

2 دانشجوی دکتری روابط بین‌الملل، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

چکیده

‌‌‌‌ترکیه ‌‌با ‌‌آگاهی ‌‌نسبت ‌‌به ‌‌تحولات ‌‌آتی ‌‌منابع ‌‌آب ‌‌و ‌‌درگیری‌‌های ‌‌سیاسی ‌‌احتمالی ‌‌بر ‌‌سر ‌‌آن، ‌‌از ‌‌سال ‌‌1970 ‌‌اقدام ‌‌به ‌‌اجرای ‌‌پروژه ‌‌عظیم ‌‌سدسازی ‌‌کرده ‌‌است ‌‌که ‌‌بر ‌‌اساس ‌‌برآوردها، ‌‌پنجمین ‌‌طرح ‌‌بزرگ ‌‌سدسازی ‌‌جهان ‌‌به‌شمار‏ ‌‌می‌‌آید. ‌‌‌‌‌‌اجرای ‌‌این پروژه ‌‌تأثیراتی ‌‌سوء ‌‌بر ‌‌اکوسیستم ‌‌کشورهای ‌‌همسایۀ ‌‌ترکیه ‌‌از ‌‌جمله ‌‌جمهوری ‌‌اسلامی ‌‌ایران، ‌‌عراق ‌‌و ‌‌سوریه ‌‌دارد و ‌‌بدون درنظر ‌‌گرفتن ‌‌حقوق ‌‌آبی ‌‌دیگر ‌‌کشورها و ‌‌‌‌کنوانسیون‌‌های ‌‌بین‌‌المللی ‌‌انجام ‌‌شده ‌‌است.‌‌ به همین دلیل مقاله حاضر، در پی پاسخ‌گویی به این پرسش است که «پروژه سدسازی ترکیه موسوم به «گاپ» می‏تواند چه تهدیداتی برای منطقه و جمهوری اسلامی ایران داشته باشد؟». فرضیه مقاله متأثر از چهارچوب نظری مکتب «کپنهاک» حاکی از آن است که ‌‌تداوم ‌‌این ‌‌وضعیت، ‌‌جمهوری ‌‌اسلامی ‌‌ایران و منطقۀ غرب آسیا ‌‌را ‌‌با ‌‌تهدیدات ‌‌زیست‌‌محیطی ‌‌مواجه ‌‌خواهد ‌‌کرد ‌‌که ‌‌بر ‌‌اساس ‌‌تعاریف ‌‌جدید ‌‌امنیت ‌‌و ‌‌تهدید، به معضلات ‌‌سیاسی ‌‌و ‌‌امنیتی ختم خواهد شد. ‌‌در ‌‌پژوهش ‌‌حاضر ‌‌با ‌‌بررسی ‌‌ابعاد ‌‌پروژه گاپ ‌‌و ‌‌پیامدهای ‌‌آن ‌‌بر ‌‌کشورهای ‌‌ایران، ‌‌عراق ‌‌و ‌‌سوریه، ‌‌پیشنهاد ‌‌شده ‌‌است ‌‌با ‌‌استناد ‌‌به ‌‌کنوانسیون‌‌های ‌‌بین‌‌المللی ‌‌در ‌‌زمینه ‌‌آبراهه‌‌های ‌‌بین‌‌المللی ‌‌و ‌‌همچنین ‌‌با ‌‌هماهنگ ‌‌کردن ‌‌اقدامات ‌‌حقوقی ‌‌و ‌‌سیاسی ‌‌منطقه‌‌ای ‌‌علیه این ‌‌پروژه، ‌‌این ‌‌وضعیت ‌‌بحرانی ‌‌مدیریت ‌‌شود. روش این پژوهش، توصیفی _ تبیینی و مبتنی بر منابع کتابخانه ‏ای است.

کلیدواژه‌ها