انرژی هسته ‏ای ایران، حمایت مردمی و کسب افتخار در روابط بین‌الملل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار روابط بین‌الملل، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

چکیده

پژوهش حاضر به بررسی این دیدگاه متفاوت می‏پردازد که اعمال افتخارآمیز‏ در تحلیل‏‏‏های روابط بین‌‌الملل‏ چندان مورد توجه قرار نگرفته است و انرژی هسته‏ای ایران و دستیابی دانشمندان جوان ایرانی به این دانش به‌ویژه‏ زمانی که ایران تحت تحریم‏‏‏های سنگین بوده است مایه افتخار این کشور در صحنۀ ملی، بین‌المللی ‏و جهان اسلام شده است. بنابراین پرسش اصلی پژوهش این است که «چگونه دستیابی به انرژی هسته‏ای موجب افتخار ایران در سطح بین‌المللی ‏و جهان اسلام شده است؟» بر اساس فرضیه پژوهش، حمایت اکثریت مردمی از دولت و دانشمندان هسته‏ای برای دستیابی به انرژی هسته‏ای باعث افتخار در سطح ملی و بین‌المللی ‏شده است. این مقاله از تئوری «برنت استیل» در زمینه اعمال افتخارآمیز و تثبیت هویت فردی و اجتماعی بهره می‏گیرد. نتایج این مقاله نشان دهنده این است که دولت و ملت ایران انرژی هسته‏ای صلح‌آمیز را حق مسلم خود می‏دانند و با دستیابی به این تکنولوژی، افتخار بین‌المللی ‏را نصیب خود کرده‏اند، اما افتخار و تنش در روابط بین‌‌الملل‏ در کنار یکدیگر قرار دارند و آمریکا و اتحادیه اروپا تحریم‏‏‏های گسترده‏ای را علیه ایران وضع کرده‌اند، درحالی‌که ایران با مقاومت به افتخار دست پیدا کرده است.

کلیدواژه‌ها


  • آیت‌اللّه خامنه ‏ای، سیّد علی (20 آبان ۱۳۹۴). بیانات در دیدار رؤسای دانشگاه‌‏‏‏ها، پژوهشگاه‌‏‏‏ها، مراکز رشد و پارک‌‏‏‏های علم و فناوری. تهران.
  • آیت‌اللّه خامنه ‏ای، سیّد علی (24 فروردین 1393). تقویت اعتماد به نفس ملی مهم‏ترین دستاورد پیشرفت‏‏‏های هسته‌ای. سایت انرژی اتمی ایران.
  • احدی، افسانه (۱۳85). اسرائیل و برنامه هسته‏ای ایران. فصلنامه مطالعات خاورمیانه، (46 و 47)، ۱۷۱-۱۸۸.
  • اسدی، بیژن (۱۳۸۶). تأثیر توان هسته‏ای ایران بر توازن قدرت، روابط و امنیت منطقه‌ای. پژوهشنامه علوم سیاسی، 2(۶)، ۱-۳۱.
  • بردبار، احمدرضا و خواجه سروی، غلامرضا (۱۳۹۴). نقش انگلستان در ایجاد چالش‏‏‏های هسته‏ای ایران بر اساس نظریه امنیت جمعی. فصلنامه مطالعات راهبردی بسیج، (۶۶)، ۹۷-۱۲۴.
  • بیانیه جنبش عدم تعهد (14 خرداد 1393). حمایت از برنامه هسته‏ای ایران. به نقل از شبکه خبر.
  • جعفری، علی اکبر و رحیمی خویگانی، فهیمه (۱۳۹۵). نگاهی به تلاش‏‏‏های هسته‏ای ایران در سال‏‏‏های اولیه انقلاب و دوران دفاع مقدس. پژوهش‌های انقلاب اسلامی، 5(۱۷)، ۵۱-۷۱.
  • خبرگزاری دانشگاه ایلام (۱۳۹۲). رونمایی از دستاورد‏‏‏های هسته‏ای، پاسخ ایران به تحریم‏‏‏ها. قابل دسترسی در: https://www.ilam.ac.ir/news/show/?ihwfszwuw (۴ فروردین ۱۳۹۸).
  • درویشی سه‌تلانی، فر‏‏‏هاد و صاحبی، وجیهه (۱۳۹۴). بررسی رویکرد احزاب سیاسی اسرائیل نسبت به برنامه هسته‏ای ایران: مطالعه موردی: حزب لیکود و کادیما. فصلنامه مطالعات سیاسی جهان اسلام،14(4)، ۲۱-۸۴.
  • روحانی، حسن ( 19 فروردین ۱۳۹۵). بیانات حسن روحانی، رئیس جمهور ایران، در مراسم بزرگداشت روز ملی فناوری هسته‏ای در سالن اجلاس سران.
  • سازمان انرژی اتمی ایران (5 مرداد 1394). بازدید دکتر صالحی از پژوهشکده لیزر و اپتیک.
  • صالحی، علی اکبر (27 مهر 1397). اظهار نظرات دکتر صالحی _رئیس آژانس انرژی اتمی ایران_ از دستاورد‏‏‏های سازمان انرژی اتمی و نانو در نمایشگاه صنعت. تهران.
  • صدفکردار، عباس، رمضانی، عبدالمجید و عباسی، حیدر (۱۳۹۴). کاربرد انرژی هسته‏ای در صنعت کشاورزی. سومین همایش سراسری محیط زیست، انرژی و پدافند زیستی، تهران: موسسه آموزش عالی مهر اروند، گروه ترویجی دوستداران محیط زیست، قابل دسترسی در: https://www.civilica.com/Paper-ECONF03-ECONF03_189.html (۱ بهمن ۱۳۹۸).
  • ظریف، محمدجواد (20 فروردین 1396). شعار انرژی هسته‏ای حق مسلم ماست به واقعیت پیوست. شبکه تلویزیونی العالم.
  • علی بخشی، ابراهیم و بیات، محمد حسن (۱۳۸۷). مبانی نظری منافع ملی. تهران: اجا.
  • غریب آبادی، کاظم (۱۳۸۶). انرژی هسته‌ای: نیاز امروز ضرورت فردا (مورد مطالعه: جمهوری اسلامی ایران). فصلنامه بررسی‌های مسائل اقتصاد انرژی، وابسته به موسسه مطالعات بین‌المللی ‏انرژی، (۹)، ۴۸-۶۸.
  • فلاحی، سارا (۱۳۸۶). بررسی مقایسه‏ای دیپلماسی هسته‏ای دوران ریاست جمهوری محمد خاتمی و محمود احمدی‌نژاد. پژوهشنامه علوم سیاسی، (6)، 110-79.
  • قنبری، رضا (۱۳۸۷). پایان ذخایر نفت و گازو ضرورت انرژی هسته ای. اقتصاد انرژی. (۱۰۵-۱۰۶)، ۵۲-۵۶.
  • کوشکی، محمد صادق و میرحسینی، فرشته (۱۳۹۱). بررسی تطبیقی برنامه هسته‏ای ایران و رژیم صهیونیستی. فصلنامه تحقیقات سیاسی بین‌المللی، 4(۱۳)، ۸۱-۱۲۷.
  • مرکز اسناد انقلاب اسلامی (۱۳۹۷). ماجرای تعلیق هسته‏ای ایران. قابل دسترسی در: http://irdc.ir/fa/news/4594/ (۴ بهمن ۱۳۹۸).
  • مفدا، پایگاه اطلاع‌رسانی معاونت فرهنگی و دانشجوئی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی (20 فروردین 1397). روز ملی فناوری هسته‏ای چه روزی است؟
  • میرباقری گنجی، داوود ( 20 فروردین ۱۳۹۱). اظهار نظر داوود میرباقری گنجی، رئیس بنیاد نخبگان استان مازندران،"شعار استقلال انقلاب اسلامی با دستیابی به انرژی هسته‏ای محقق می‏شود.
  • مصلی نژاد، عباس (۱۳۹۴). تأثیر سیاست تحریم بر مذاکرات هسته ‏ای ایران. فصلنامه بین‌المللی ‏ژئوپلیتیک ۱۱(۳)، ۱-۲۶.
  • مطلبی، مسعود (۱۳۸۶). انقلاب اسلامی و چالش هسته ‏ای ایران. زمانه، (۵۵)، ۷۲-۷۸.
  • مورگنتا، ‏‏‏هانس و تامپسون، کنت (۱۳۸۰). سیاست میان ملت‏‏‏ ها. تهران: انتشارات امور خارجه.
  • نصری، محسن (۱۳۹۵). شکوه ملی در فناوری هسته‌ای. اصفهان: حدیث راه عشق.
  • Ahmadi Nejad, M. (10 April 2010 ). Speech by Mahmoud Ahmadi Nejad, President of Iran, at the Fourth Anniversary National Nuclear Technology. “Iran is nuclear and will remain nuclear”. Tehran.
  • Caravelli, J. (2008). Nuclear Insecurity: Understanding the Threat from Rouge Nations and Terrorists. New York: Greenwood Publishing.
  • Chubin, S. (2006). Iran’s Nuclear Ambition. New York and Washington DC: Carnegie.
  • Chubin, S. (2007). Iran Domestic Politics and Nuclear Choices. In A. J. Tellis and M. Wills. Domestic, Political Change and Grand Strategy. Seattle and Washington DC: The national Bureau of Asian Research.
  • Duetch, T. (12 December 2010). Testimony by Ted Duetch, the US House of Representatives, before Senate committee on Homeland Security and Governmental Affairs.
  • Embassy of Iran in Hague (2011). Worldwide Support of Iranian’s Nuclear Energy. http://www.iranianembassy.nl/embassy.php?content=8110. (accessed: 3 January 2019).
  • Fawzy, E. (2009). Statement by Ehab Fawzy, Permanent Representative of Egypt in Non-Alignment Movement. (26 November). in Soltani, Aliasghar (ed.). The Documents on NAM Support of the Nuclear Program of Iran, pp. 90-99. Tehran: Atomic Energy Organization of Iran Publication.
  • Giddenz, A. (1991). Modernity and Self-Identity, Self and Society in the Late Modern Age. Cambridge: Polity Press.
  • Gonzalez, N. (2007). Engaging Iran: The Rise of a Middle East Powerhouse and America’s Strategic Choice. Praeger: Greenhouse Publishing.
  • Herzog, M. (2006). Iranian Public Opinion on the Nuclear Program: A Potential Asset for International Community. Policy Focus 56. Washington DC: Washington Institute for Near East Policy.
  • International Atomic Energy Agency (23 November 2010). Implementation of the NPT Safeguards Agreement and Relevant Provisions of Security Council Resolutions in the Islamic Republic of Iran. http://www. iaea.org/ Publications/Documents/Board/.pdf. (accessed: 1 February 2018).
  • Kampala Declaration (19-20 june 2007). Kampala Declaration Adopted by the Thirty Fifth Session of the Council of Foreign Ministers, Session of Prosperity and Development. Kampala, Guanda. available at: https://www.oic-oci. org/confdetail/?cID=11&lan=en#collapseOne65. (accessed: 20 February 2019).
  • Lebow, R. N. (2003). The Tragic Vision of Politics: Ethics, Interests and Orders. Cambridge: Cambridge University Press.
  • McSweeney, B. (1999). Security, Identity and Interest: A Sociology of International Relations. Cambridge: Cambridge University Press.
  • Mungai, J. (2019). Iran Nuclear Energy. Munich: GRIN Verlag.
  • Non-Alignment Movement (3 June 2003). Statement by the members of Non-Alignment Movement at the Non- Alignment Summit at Vienna. Vienna.
  • Obama, B. (9 June 2010), “Statement by Barack Obama, President of the US in address to the UN Security Council on Iran Sanction in New York”. New York.
  • Obama, B. (25 January 2012). Remark by Barack Obama, The Then President of the United States. presented at Reuters.
  • “Qatar stressed Iran’s Right over Nuclear Energy” (1 January 2011). Jam-e-Jam.
  • Richman, A. (27 August 2008). Iranian Public Opinion on Governance, Nuclear Weapons and Relations with the United States. Available at: http://worldpublicopinion.org/pipa/articles/brmiddleeastnafricara/527.php?lb=brme&pnt=527&nid=&id=. (accessed: 20 February 2019 (.
  • Security Council of the United Nations (24 March 2007), “Resolution 1747’’. available at: https://undocs.org/S/RES/1747(2007). Accessed: (20 February 2019).
  • Security Council of the United Nations (3 March 2008). “Resolution 1803”. available at: https://undocs.org/S/RES/1803(2008). (accessed: 20 February 2019).
  • Security Council of the United Nations (24 March 2008). “Resolution 1835”, available at: https://undocs.org/S/RES/1835(2008). (accessed: 21 February 2019).
  • Security Council of the United Nations (24 September 2009), “Resolution 1887”. available at: https://undocs.org/S/RES/1887(2009). (accessed: 23 February 2019).
  • Security Council of the United Nations (9 June 2010). “Resolution 1929”. available at: https://undocs.org/S/RES/1929(2010). (accessed 27 February 2019).
  • Security Council of the United Nations (31 July 2006). “Resolution 1696”. available at: https://undocs.org/S/RES/ 1696 (2006). (accessed 29 February 2019).
  • Smirnova, A. (2009). The Image of a State as an Instrument for Comprehending a Threat in International Relations (Iran’s Nuclear Program Used as an Example). Social Sciences, 40(2), 79-90.
  • Steele, B. J. (2008). Ontological Security in International Relations: Self-Identity and the IR States. London and New York: Routledge.
  • United States Energy Information Administration (28 October 2018). How Many Nuclear Power Plants Are in the US and Where Are They Located. available at: https://www.eia.gov/tools/faqs/faq.php? id=207&t=3. (accessed: 20 February 2019).
  • United States Committee on Foreign Affairs (2007). Iranian Nuclear Crisis: Latest Development and Next Step, Joint Hearing. Washington: Diana Publishing.
  • Urquhart, S. B. (2009). A Global Agenda: Issues before the United Nations 2009-2010. New York: The United Nations publication.
  • World Nuclear Organization (2019). World Nuclear Power Reactors and Uranium Requirement. available at: http://www.world-nuclear.org/ information-library/facts-and-figures/world-nuclear-power-reactors-and-uranium-requireme.aspx. (accessed: 21 February 2019).