قلمرو مشارکت روسیه درطرح ابتکار کمربند و راه چین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری روابط بین‌الملل دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران (اصفهان).

2 کارشناسی‌‌ارشد روابط بین‌الملل دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

چکیده

اهمیت روزافزون جایگاه چین در نظم جهانی و افزایش قدرت ابراز وجود در تطابق با اهدافِ تعریف‌شدۀ آن، پرسش‌هایی را در مورد چگونگی قرارگیری روسیه در طرح ابتکار کمربند و راهِ‌چین ایجاد کرده‌ است. به‌ویژه در مورد اینکه چگونه روابط نامتقارن دو کشور، زمینه را برای همگرایی و مشارکت راهبردی آن ها در اوراسیا فراهم می‌کند. درک پویایی راهبرد جهانی چین و چگونگی ارتباط روسیه با مؤلفه‌هایی که منافع خود را در قالب این طرح جستجو می‌کند؛ نقطۀ شروع چنین ارزیابی است. بر این اساس و در مقام فرضیه، روسیه موقعیت جغرافیایی خود را برای توسعۀ پایدار و همچنین عبور از تحریم‌های غرب، بسیار جذاب می‌بیند. جنبۀ اتصال‌دهندگی ابتکار کمربند و راه که در پی بهبود پیوندهای مواصلاتی بین شرق و غرب است، ذاتاً با تمایل مسکو برای انتقال منابع انرژی و نیز گشودن پتانسیل ترانزیتیِ روسیه در اوراسیا و شمالگان سازگاری دارد. برخلاف نگاه ژئوپلیتیک چین، نگاه و رویکرد روسیه در شرایط کنونی اقتصادی است. از همین‌ رو عناصر مشارکت روسیه در طرح ابتکار کمربند و راه، آنچنان که مقام‌های دو کشور ادعا می‌کنند؛ به‌طور نظام‌مند تعریف و ارزیابی تجربی نشده‌اند. نظر به این مهم، مقالۀ حاضر ابتدا موضوعیت تاریخی تجارت و پیوندهای مواصلاتی چین و روسیه را مورد توجه قرا می‌دهد؛ سپس پروژه‌های اصلی ابتکار کمربند و راه - که اهداف چین و سطح مشارکت روسیه را نشان می‌دهد - در پرتو توافق‌های کلیدی مرتبط با این پروژه و همچنین ریسک‌ها و ملاحظات آن به‌تفصیل مطمح‌نظر قرار می‌گیرند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات