نسبت دیپلماسی رسانه‌ای و گفتمانی با منافع ملی جمهوری اسلامی ایران در عراق جدید

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روابط بین‌الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، واحد رفسنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، رفسنجان، ایران

2 استادیار روابط بین‌الملل و عضو هیئت‌علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی، واحد رفسنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، رفسنجان، ایران

3 استادیار فقه و مبانی حقوق اسلامی، عضو هیئت‌علمی دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

سقوط رژیم بعث آغازگر تحولات جدیدی در عرصه سیاسی عراق بود، به نحوی که جو سیاسی و اجتماعی این کشور را مستعد پذیرش گفتمان‌های جدیدی نمود. در این چارچوب قدرت‌های مختلف منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای و به خصوص ایران، آمریکا، ترکیه و عربستان تلاش‌های جدیدی را در راستای تقویت ابعاد رسانه‌ای و گفتمانی خود در افکار عمومی عراق آغاز نمودند. در این چارچوب دیپلماسی رسانه‌ای را شاید بتوان کم‌هزینه‌ترین و کارآمدترین ابزاری دانست که از ظرفیت اثرگذاری مثبت بر افکار عمومی دیگر کشورها در راستای تحقق منافع ملی برخوردار است. به‌عبارتی‌دیگر، دیپلماسی رسانه‌ای ازجمله ابزارهایی است که می‌تواند باعث ارتقاء شاخص‌های قدرت نرم هر کشوری شود. جمهوری اسلامی ایران نیز در طول سال‌های اخیر تلاش وافری را برای کاربست این ابزار در قبال کشورهای همسایه و به‌خصوص عراق انجام داده است. بر این اساس، پرسش اساسی که مقاله حاضر به بررسی آن می‌پردازد این است که راهبرد دیپلماسی رسانه‌ای و گفتمانی جمهوری اسلامی ایران در قبال عراق در دوران پساصدام چه مختصاتی داشته و چه روندها و تحولاتی را تجربه کرده است؟ مقاله حاضر با استفاده از روش‌های مقایسه‌ای و توصیفی–تحلیلی، این فرضیه را مطرح ساخته که راهبرد دیپلماسی رسانه‌ای و گفتمانی جمهوری اسلامی ایران در عراق مبتنی بر توسعه کمی و کیفی رسانه‌های دیداری و شنیداری با هدف ارتقاء شاخص‌های قدرت نرم بوده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Relationship between Media and Discourse Diplomacy and the National Interests of the Islamic Republic of Iran in the New Iraq

نویسندگان [English]

  • Reza Shokri Rafsanjani 1
  • Ebrahim Anooshe 2
  • Seyyed Mohammad Hosseini 3
1 PhD Student in International Relations, Faculty of Law and Political Science, Rafsanjan Branch, Islamic Azad University, Rafsanjan, Iran
2 Assistant Professor of International Relations and Member of the Faculty of Law and Political Science, Rafsanjan Branch, Islamic Azad University, Rafsanjan, Iran
3 Assistant Professor of Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Member of the Faculty of Tehran University, Tehran, Iran
چکیده [English]

The fall of the Ba'athist regime marked the beginning of new developments in the Iraqi political arena, which made the political and social climate of the country ready to accept new discourses. In this context, various regional and supra-regional powers, especially Iran, the United States, Turkey and Saudi Arabia, began new efforts to strengthen their media and discourse in Iraqi public opinion. In this context, media diplomacy can be considered as the least expensive and most effective tool that has the capacity to positively influence the public opinion of other countries in order to achieve national interests. In other words, media diplomacy is one of the tools that can improve the soft power indicators of any country. The Islamic Republic of Iran has made great efforts in recent years to use this tool against neighboring countries, especially Iraq. Accordingly, the main question that the present article addresses is what are the characteristics of the media diplomacy and discourse strategy of the Islamic Republic of Iran towards Iraq in the post-Saddam period and what trends and developments has it experienced? Using comparative and descriptive-analytical methods, the present article hypothesizes that the strategy of media diplomacy and discourse of the Islamic Republic of Iran in Iraq is based on the quantitative and qualitative development of audio-visual media with the aim of promoting soft power indicators.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Islamic Republic of Iran
  • Iraq
  • Soft power
  • National Interests
  • media diplomacy
  • discourse diplomacy
دوره 11، شماره 3 - شماره پیاپی 43
این شماره فصلنامه روابط خارجی با تأخیر و در سال 1399 منتشر می‌شود. به دلیل رعایت تسلسل شمارگان فصلنامه، تاریخ آن به سال 1398 است.
آذر 1398
صفحه 196-226