پژوهشـکده تحقیقـات راهبردی
مجمـع تشخیـص مصلـحت نظـامفصلنامه روابط خارجی2008-541913420220220Identitism and regional order in the Middle Eastهویت گرایی و نظم منطقه ای خاورمیانه693714146121FAابراهیممتقیگروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهرانامینمعینیگروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهرانJournal Article20211123The relationship between identity and regional order became important in the years following the Cold War and the internationalization of ethnic conflicts. Since the end of the bipolar system, identityism has led to instability in governments and intensified regional and international security efforts in various parts of the world, including the Middle East, the Caucasus, and the Balkans. These developments have focused the actions of identity-oriented groups and their impact at the transnational level on researchers and policy makers.The present study specifically seeks to answer the question of what effect the action of the identity forces of the Middle East on the formation and evolution of patterns of regional order? The identity groups have been key players in the Middle East security environment, influencing patterns of regional order by weakening or transforming the structure of governments and forming regional and international coalitions.<br />key words: Middle East, regional order, identity, Identity groups.رابطه میان هویت و نظم منطقه ای در سالهای پس از جنگ سرد و بین المللی شدن منازعات قومی اهمیت یافت. هویت گرایی، پس از پایان نظام دوقطبی، در نقاط مختلف جهان از جمله خاورمیانه، قفقاز و بالکان، بی ثباتی دولت ها و تشدید پویش های امنیتی منطقه ای و بین المللی را در پی داشت. این تحولات، کنش گروه های هویت گرا و تاثیر آن در سطوح فراملی را در کانون توجه پژوهشگران و سیاست گذاران قرار داد. پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی مشخصا به دنبال پاسخ به این پرسش است که کنش نیروهای هویت بنیاد خاورمیانه چه تاثیری بر شکل گیری و تحول الگوهای نظم منطقه ای دارد؟ گروه های هویت بنیاد فروملی و فراملی بازیگران اصلی محیط امنیتی خاورمیانه بوده که با تضعیف یا دگرگونی ساختار دولت ها و شکل دهی به ائتلاف های منطقه ای و بین المللی بر الگوهای نظم منطقه ای موثرند.https://frqjournal.csr.ir/article_146121_45c5ad99a37aaec7883e2b34e79c6740.pdfپژوهشـکده تحقیقـات راهبردی
مجمـع تشخیـص مصلـحت نظـامفصلنامه روابط خارجی2008-541913420220220The hegemonic position of the US Dollar and the prospect of its challenge by the Euro and the Yuanموقعیت هژمونیک دلار آمریکا و چشم انداز چالش آن توسط یورو و یوآن715753146122FAغلامرضاکریمیدانشیار گروه روابط بین الملل، دانشگاه خوارزمیمحمدنصیرزادهدانشجوی کارشناسی ارشد گروه روابط بین الملل دانشگاه خوارزمی
تهرانسید سعیدمیرترابیگروه روابط بین الملل-دانشکده حقوق و علوم سیاسی-دانشگاه خوارزمی -تهران-ایران.0000-0003-3697-2672Journal Article20210429After World War II, the United States succeeded in establishing its currency, the Dollar, as the international reference currency, gaining the position of the world's leading economic and military power while leading the capitalist world. The US Dollar, according to existing metrics, still maintains its hegemonic position in the international monetary and financial system. In the new century, events such as the Euro currency supply, the 2008 financial crisis, and China's persistent efforts to internationalize its currency have gone to seriously challenge the hegemonic position of the Dollar. In this regard, the main concern of the article is to look for the factors that perpetuate the hegemony of the Dollar in the international financial and monetary system. The hypothesis tested in this regard is that the continued hegemony of the US dollar relies on the structural strength of the US in both economic and political areas and based on factors such as the depth of the capital market, ease of access to the dollar, security commitments and trust. The paper shows that the lack of these factors in relation to the Euro and the Yuan has prevented them from becoming hegemonic currencies. The findings of this study are very important for our country, which is severely facing the difficulties caused by financial sanctions due to the hegemonic position of the Dollar in the international economy today.ایالات متحده امریکا پس از جنگ جهانی دوم، با دستیابی به جایگاه قدرت اول اقتصادی ونظامی جهان و در حالی که رهبری جهان سرمایه داری را بر عهده گرفته بود، موفق شد، واحد پولی خود یعنی دلار را به عنوان ارز مرجع بین المللی مطرح سازد. امروز نیز دلار ایالات متحده بنا بر سنجه های موجود، همچنان موقعیت هژمونیک خود را در نظام پولی و مالی بین المللی حفظ کرده است. در قرن جدید، رخدادهایی همچون عرضه پول واحد یورو، بحران مالی 2008، و تلاش پیگیر چین برای بین المللی کردن واحد پول خود، هنوز نتوانسته اند، موقعیت هژمونیک دلار را با چالشی جدی مواجه سازند. در همین راستا، دغدغه اصلی مقاله، جستجوی عوامل تدام بخش هژمونی دلار در نظام مالی وپولی بین المللی است. فرضیه ای که در این راستا مورد آزمون قرار گرفته این است که تداوم هژمونی دلار آمریکا متکی بر قدرت ساختاری این کشور در دو حوزه اقتصادی و سیاسی و مبتنی بر عواملی همانند عمق بازار سرمایه، سهولت دسترسی به دلار، تعهدات امنیتی و اعتماد بوده که به‌صورتی هم‌افزا، زمینه تثبیت و تداوم هژمونی این ارز را فراهم کرده است. مقاله نشان می دهد که فقدان این عوامل در ارتباط با یورو و یوان، مانع از تبدیل شدن آنها به ارزهای هژمونیک شده است. یافته این تحقیق برای کشور ما که به‌شدت با تنگناهای ناشی از تحریم‌های مالی ناشی از جایگاه هژمونیک دلار در اقتصاد بین‌المللی امروز روبرو است، حائز اهمیت بسیاری است.https://frqjournal.csr.ir/article_146122_8242384e7a5e65d20012bf9f618fa437.pdfپژوهشـکده تحقیقـات راهبردی
مجمـع تشخیـص مصلـحت نظـامفصلنامه روابط خارجی2008-541913420220220Iran's role in Iraq's geopolitical energy outlookجایگاه ایران در آینده ژئوپلیتیک انرژی عراق755784146123FAعلیآدمیدانشگاه علامه طباطباییمرتضیشکریدانشگاه علامه طباطباییJournal Article20211010This article deals with the geopolitical dynamics of Iraqi energy and the following political and economic developments in the future. The authors aim to analyze the megatrends in Iraq’s energy sector and its geopolitical consequences for Iran in the future. Iraq's strategy for diversifying energy imports, developing renewable energy infrastructure, expanding Foreign direct investments (FDI), At the same time, US pressure on Iraq to reduce its dependence on gas and electricity imported from Iran is one of the most important trends in the future of the country's energy market. The article seeks to answer this question: How will the current political and economic mega-trends in the Iraqi energy sector affect Iran's position in Iraq? The authors argue that the continuation of current Megatrends in Iraq’s energy sector will challenge Iran's exclusive geopolitical advantage in Iraq. The research method was based on trend analysis.<br />Key words: Geopolitics of energy, renewable energy, great powers and sanctionsاین مقاله به پویش‌های ژئوپلیتیک انرژی عراق و تحولات سیاسی و اقتصادی جهانی و منطقه‌ای مترتب بر آن در آینده می‌پردازد. هدف نویسندگان تحلیل روندهای کلان مؤثر بر صنعت انرژی عراق به‌منظور ارائه تصویری روشن از آینده کنشگری ایران در ژئوپلیتیک انرژی این کشور است. سیاست عراق مبنی بر تنوع‌بخشی بر مبادی واردات انرژی، توسعه زیرساخت انرژی‌های تجدید پذیر، گسترش سرمایه‌گذاری خارجی و درعین‌حال تحریم‌های اقتصادی ایالات‌متحده امریکا، ازجمله روندهای اثرگذار در آینده کنشگری ایران در ژئوپلیتیک انرژی عراق است. بر این اساس، سؤال مقاله این است که کلان‌روندهای سیاسی و اقتصادی حاکم بر بازار انرژی عراق، چه تأثیری بر جایگاه ایران در آینده ژئوپلیتیک انرژی این کشور خواهد داشت؟ استدلال نویسندگان این است که تداوم روندهای سیاسی و اقتصادی کلان موجود در میان‌مدت، موجب می‌شود مزیت انحصاری ژئوپلیتیک ایران در شبکه اقتصاد انرژی عراق با چالش مواجه شود. روش پژوهش مبتنی بر تحلیل روند بوده است.<br />واژگان کلیدی: ژئوپلیتیک انرژی، انرژی‌های تجدید پذیر، قدرتهای بزرگ و تحریم.https://frqjournal.csr.ir/article_146123_871efbecf627438c2414f19b27c323b1.pdfپژوهشـکده تحقیقـات راهبردی
مجمـع تشخیـص مصلـحت نظـامفصلنامه روابط خارجی2008-541913420220220Russia's energy monopoly policy and the EU geoenergy strategy in Central Asiaسیاست انحصارطلبی انرژی روسیه و راهبرد ژئوانرژی اتحادیه اروپا در آسیای مرکزی785820146124FAتاج الدینصالحیاندکتری تخصصی روابط بین الملل دانشگاه گیلان. استادیار دانشگاه ادبیات و علوم انسانی ایلاممهدیپادرونددانش اموخته ارشد روابط بین الملل از دانشگاه گیلانسمیرااکبریدانشجوی دکتری حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطباییJournal Article20210703.Russia's isolationist approach since the collapse of the Soviet Union has increased Western influence in the country's private life. This has prompted Russia to use various means to counter this influence. One of Moscow's most notable instruments is monopoly. If the country is trying to monopolize the transfer of energy in this region to international markets in order to secure the interests and greater dependence of the European Union. Therefore, this researcher has come to answer the question of what will be the strategy of the European Union in the face of the monopoly of production and transfer of energy in Central Asia by Russia. The hypothesis suggests that the European Union is seeking to invest in its energy fields in order to break Moscow's energy monopoly in Central Asia, as well as to create an economic-political convergence in the region. The research method in this article is descriptive-explanatory and the necessary information has been collected in a library method.در پیش گرفتن رویکرد انزواگرایی روسیه بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی باعث افزایش دامنه نفوذ غرب به حیات خلوت این کشور شده است. این امر کشور روسیه را برآن داشته است تا با ابزارهای مختلف به مقابله با این نفوذ برخیزد. ازجمله ابزارهای مورد توجه مسکو می‌توان به انحصارطلبی اشاره کرد. چنانچه این کشور تلاش دارد که انحصار انتقال انرژی این منطقه به بازارهای بین‌المللی در جهت تأمین منافع و وابستگی بیشتر اتحادیه اروپا را در اختیار خود داشته باشد. لذا این پژوه در راستای پاسخ به این سوال برآمده است که راهبرد اتحادیه اروپا در قبال انحصارطلبی تولید و انتقال انرژی آسیای مرکزی به وسیله روسیه چه خواهد بود. فرضیه مطرح شده چنین بیان می‌دارد که اتحادیه اروپا به منظور خارج کردن انحصار انرژی مسکو درآسیای مرکزی ، در صدد سرمایه‌گذاری در میادین انرژی این کشور و همچنین ایجاد یک همگرایی اقتصادی-سیاسی در این منطقه می‌باشد. روش پژوهش در این مقاله از نوع توصیفی تبیینی و اطلاعات لازم به شیوه کتابخانه‌ای جمع‌آوری گردیده است.https://frqjournal.csr.ir/article_146124_e2a9791985bafe9b2a61211c5cc89655.pdfپژوهشـکده تحقیقـات راهبردی
مجمـع تشخیـص مصلـحت نظـامفصلنامه روابط خارجی2008-541913420220220US media strategy on Iran's nuclear programراهبرد رسانه ای آمریکا در مورد برنامه هسته ای ایران ( 2020-2017)821846146125FAسهیرسعیدزادهدانشجوی دکتری روابط بین الملل، دانشگاه آزد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایرانمهنازگودرزیدانشیار گروه روابط بین الملل، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، ایران، نویسنده مسئو ل0000-0003-2697-2492فائزهتقی پوردانشیار گروه علوم ارتباطات و کسب و کار ، دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد اصفهان (خوراسگان)، ایرانJournal Article20211201Over the last century, the media has been one of the most important areas of competition for world powers, and especially during the last two decades, cyberspace has entered the field of influencing international relations as one of the fastest growing segments of the media. Cyberspace is a relatively new term used to describe a wide range of networking tools or technologies. Aspects of the impact of media and cyberspace on foreign policy, due to its role in relations between governments, international organizations and politicians, is one of the most influential and challenging areas that has provided the basis for reflecting their priorities, values and ideas. Given the importance of the nuclear program in US strategy toward Iran, this article seeks to answer the question of what was the US media strategy towards Iran's nuclear program between 2017 and 2020. The present study seeks to use theories related to cyberspace to examine the thematic analysis of the US media and cyberspace strategy on JCPOA between 2017 and 2020. To answer this question, using a qualitative method and using network analysis of themes, an attempt has been made to extract the US media strategy from the most important social network used by Donald Trump. The findings of this study identify six main themes in the US media strategy on the issue of JCPOA and Iran: "threats and intimidation", "humiliation and insult", "recourse to the law", "boasting", "frustration and acknowledging "Defeat" and "Iranophobia".در طی یک سده اخیر رسانه از جمله مهمترین عرصه‌های رقابت قدرتهای جهانی بوده و به‌خصوص در طول دو دهه اخیر، فضای مجازی به عنوان یکی از روبه‌رشدترین بخش‌های رسانه وارد عرصه تاثیرگذاری در روابط بین‌الملل گشته است. فضای مجازی، اصطلاحی نسبتا جدید است که برای تعریف گستره‌ای از ابزارها یا فناوری‌های شبکه‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرد. جنبه‌های تاثیر رسانه و فضای مجازی بر سیاست خارجی، با توجه بـه نقـش آن در مناسبات میان دولت‌ها، سازمان‌های بین‌المللی و سیاستمداران، از حوزه‌های تأثیرگذار و چالش‌برانگیز است که زمینه را برای انعکاس اولویت‌ها، ارزش‌ها و ایده‌های آنان فراهم نموده است. با توجه به اهمیت برنامه هسته‌ای در راهبرد آمریکا نسبت به ایران، مقاله حاضر در پی پاسخ به این پرسش است که راهبرد رسانه‌ای ایالات متحده در قبال برنامه هسته‌ای ایران در فاصله سالهای 2017 تا 2020 چه بوده است. پژوهش حاضر در تلاش است تا با استفاده از نظریه‌های مرتبط با فضای مجازی به بررسی تحلیل مضمون راهبرد رسانه‌ای و فضای مجازی آمریکا درباره برجام در فاصله سالهای 2017 تا 2020 بپردازد. برای پاسخ به این مسئله با استفاده از روش کیفی و بکارگیری تحلیل شبکه مضامین، تلاش شده تا راهبرد رسانه‌ای آمریکا از مهمترین شبکه اجتماعی مورد استفاده رئیس‌جمهور وقت این کشور دونالد ترامپ استخراج گردد. یافته‌های این پژوهش بیانگر شش مضمون اصلی در خصوص راهبرد رسانه‌ای آمریکا در مورد مسئله برجام و ایران است که عبارتند از: «تهدید و ارعاب»، «تحقیر و توهین»، «توسل به قانون»، «خودستایی»، «سرخوردگی و اذعان به شکست» و «ایران‌هراسی».https://frqjournal.csr.ir/article_146125_ca570775f8eae0ce6db8377b104b5330.pdfپژوهشـکده تحقیقـات راهبردی
مجمـع تشخیـص مصلـحت نظـامفصلنامه روابط خارجی2008-541913420220220Explaining the contexts of geopolitical relations in the Persian Gulf regionتبیین زمینه‌های روابط ژئوپلیتیکی در منطقه خلیج فارس847878146126FAبهادرزارعیدانشگاه تهران0000-0003-3343-6225سید مهدیموسوی شهیدیدانشگاه تهرانJournal Article20211002Geopolitical relations are the relations between political units based on the context of geographical web sites.This descriptive-analytical study tries to identify the most important settings and contexts of geopolitical relations between political units at the scale of the Persian Gulf regions. Identifying the contexts and fields of relations between the countries located in the Persian Gulf region is of great importance due to the geopolitical and geo-economic position of this region in the structure of world power. In this research, first the theories and approaches of relations have been studied and their common chapter has been extracted in order to identify the areas affecting the relations of countries and then these components have been implemented in relation to the Persian Gulf. The results of the research show that the most important contexts and fields of geopolitical relations between the countries in the Persian Gulf region are in four dimensions: hydro-political, geopolitical, geo-economics and geo-culture. The most important factors influencing the relations between countries include the geopolitical position of the region, territorial claims of the countries in the region to each other, ideological orientation in the region, bipolar geopolitical structure, conflicting security approaches, water shortages and common border rivers, geopolitical codes Conflict, competition for regional hegemony between Iran and Saudi Arabia, disagreement on some common maritime borders, existence of the Strait of Hormuz, unequal geopolitical weight of the countries in the region, failure to form a comprehensive regional organization, religious and ethnic ties have located among the countries of the region.روابط ژئوپلیتیک روابط میان واحدهای سیاسی بر اساس زمینه وبسترهای جغرافیایی است. مقیاس‌ها در روابط ژئوپلیتیک در سه سطح بین‌المللی، منطقه‌ای و جهانی قرار دارد. این پژوهش با شیوه توصیفی- تحلیلی سعی در شناسایی مهمترین بسترها و زمینه‌های روابط ژئوپلیتیک میان واحدهای سیاسی در مقیاس منطقه‌ای خلیج‌فارس دارد. شناسایی بسترها و زمینه‌های روابط کشورهای واقع در منطقه خلیج فارس بدلیل جایگاه ژئوپلیتیک و ژئواکونومیکی این منطقه در ساختار قدرت جهانی از اهمیت بالایی برخوردار است. در این پژوهش ابتدا نظریه‌ها و رویکردهای روابط مورد بررسی قرار گرفته و فصل مشترک آنها در راستای شناسایی زمینه‌های تاثیرگذار بر روابط کشورها استخراج گردیده است و سپس این مولفه‌ها در ارتباط با خلیج‌فارس پیاده سازی شده است. نتایج حاصل از پژوهش نشان می‌دهد که مهمترین بسترها و زمینه‌های روابط ژئوپلیتیک میان کشورها در منطقه خلیج‌فارس در چهار بعد هیدروپلیتیک، ژئوپلیتیک، ژئواکونومیک و ژئوکالچر قرار دارد. مهمترین بسترهای تاثیرگذار بر روابط کشورها نیز شامل موقعیت ژئوپلیتیکی منطقه، ادعاهای سرزمینی کشورهای منطقه نسبت به یکدیگر، ایدئولوژیک‌گرایی موجود در منطقه، ساختار ژئوپلیتیک دو قطبی، رویکرد امنیتی متعارض کشورها، کمبود آب و رودخانه‌ها مرزی مشترک، کدهای ژئوپلیتیک متعارض، رقابت برای هژمونی منطقه‌ای میان ایران و عربستان، عدم توافق در برخی از مرزهای دریایی مشترک، وجود تنگه استراتژیک هرمز، وزن ژئوپلیتیک نابرابر کشورهای منطقه، عدم موفقیت در شکل‌گیری یک سازمان منطقه‌ای جامع، پیوندهای مذهبی و قومی میان کشورهای منطقه قرار دارد.https://frqjournal.csr.ir/article_146126_58e019e0315ca7730411729451552850.pdfپژوهشـکده تحقیقـات راهبردی
مجمـع تشخیـص مصلـحت نظـامفصلنامه روابط خارجی2008-541913420220220Comparative analysis of US and Russia’s foreign policy towards the Iraqi Kurdistan region and its impact on Iranتحلیل مقایسه ای سیاست خارجی آمریکا و روسیه در قبال اقلیم کردستان عراق و تاثیر آن بر ایران879901146127FAرحیمبوداغیگروه علوم سیاسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایرانحامدمحقق نیاگروه علوم سیاسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران0000-0002-0079-0984روح اللهشهابیگروه علوم سیاسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایرانشیواجلال پورگروه علوم سیاسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایرانJournal Article20211019The Iraqi Kurdistan region has been considered by the great powers due to the importance of oil resources and its proximity to the four countries of Iran, Iraq, Turkey and Syria. This region has a special place in the strategic estimates of the US and Russian powers after the fall of Saddam and especially with the beginning of the Syrian crisis. The purpose of this article is to answer the question: What has been the foreign policy of the United States and Russia towards the Iraqi Kurdistan region? Hypothesis: While the geopolitical factor of energy has been a common feature of the two countries' foreign policy towards Iraqi Kurdistan, but the approach of the two powers to the Kurdistan region is different in geostrategic terms. While regional power relations and internal dynamics have shaped US foreign policy toward the Kurdish region, structural power relations in the international system, and in particular rivalry with the United States, have shaped Russia's relations with the Kurdish region.اقلیم کردستان عراق به دلیل اهمیت منابع نفتی و قرار گرفتن در همسایگی چهار کشور ایران، عراق، ترکیه و سوریه، مورد توجه قدرتهای بزرگ بوده است. این منطقه پس از سقوط صدام و به ویژه با شروع بحران سوریه، در محاسبات منطقه ای قدرتهای فرامنطقه ای از قبیل ایالات متحده و روسیه جایگاه خاصی یافته است. مقاله حاضر با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی تلاش دارد به این سوال پاسخ دهد که سیاست خارجی آمریکا و روسیه به عنوان قدرت های فرامنطقه ای به عنوان یک کشور همسایه در قبال اقلیم کردستان عراق چه بوده است و این سیاست چه تاثیری بر ایران داشته است؟ فرضیه مقاله این است: در حالی که عامل ژئوبلیتیک انرژی وجه مشترک سیاست خارجی دو قدرت فرامنطقه ای آمریکا و روسیه در قبال کردستان عراق بوده، با این حال رویکرد دو کشور نسبت به اقلیم کردستان در بعد ژئواستراتژیک متفاوت بوده است. در حالیکه مناسبات قدرت منطقه ای و پویش های درونی آن شکل دهنده به سیاست خارجی ایالات متحده در قبال اقلیم کردستان بوده است، مناسبات ساختاری قدرت در نظام بین الملل و به ویژه رقابت با ایالات متحده تعیین کننده روابط روسیه با اقلیم کردستان بوده است.https://frqjournal.csr.ir/article_146127_77510fa41dd43651847b086d11fa5544.pdfپژوهشـکده تحقیقـات راهبردی
مجمـع تشخیـص مصلـحت نظـامفصلنامه روابط خارجی2008-541913420220220Political elites and Moderation’s Discourse
in the foreign policy of the Islamic Republic of Iran (2013-2021)نخبگان سیاسی و صورتبندی گفتمانی اعتدال در سیاست‌خارجی جمهوری اسلامی ایران (1400-1392)903934146128FAمحمدقیصریدانشجوی دکتری0000-0002-2651-6545محمودنقدی پوردکتری تاریخعلیرضاباقریفارغ التحصیلJournal Article20220201Political elites play a key role in formation and orientation of discourses; one of the roles of the elites is to dynamize political institutionalization and expands the field of politics and legitimize political dynamics and developments in the form of discourses. On the other hand, foreign policy is one of the areas that is changing under the influence of internal developments in countries and the changing discourse that governs it. Accordingly, the coming to power of Rouhani and the dominance of the discourse of moderation in the 1390s, caused a change in the foreign policy approach of the Islamic Republic of Iran. In this regard, the present study seeks to answer the question that what effect have the political elites had on its formation and orientation in foreign policy? To this issue, an integrated approach has been used; elite theory and discourse analysis. This study shows that the ruling of the Rouhani’s discourse (moderation) with the domination foreign policy elites, was reduced to a foreign policy discourse centered on the central sign of "interaction with the outside world". Therefore, this was formed not in opposition to the whole of the previous discourse, but in opposition to its confrontational and adventurous aspects in foreign policy, especially in relation with West. Thus, with the withdrawal of the United States from JCPOA, this discourse lost its hegemonic dominance and was pushed to the margins.نخبگان سیاسی، نقش اساسی در صورتبندی و جهت‌دهی به گفتمان‌ها دارند؛ به‌گونه‌ای که یکی از نقش‌های نخبگان، پویش نهادینگی سیاسی و بسط حوزه سیاست و مشروعیت‌بخشیدن به پویایی‌ها و تحولات سیاسی در قالب گفتمان‌هاست. برای این منظور، نخبگان سیاسی دا‌‌ل‌های گفتمان پیشین را با طردکردن، به حوزه گفتمانگونگی سوق داده و گفتمان جدید را حول دال مرکزی بنا می‌کنند. از طرفی، سیاست‌خارجی ازجمله حوزه‌هایی است که تحت تاثیر تحولات داخلی کشورها و دگرگونی گفتمانی حاکم بر آن متحول می‌شود. بر این اساس غلبه گفتمان اعتدال در دهه 1390، موجب تحول در رویکرد سیاست‌خارجی جمهوری اسلامی ایران شد. در این راستا، پژوهش حاضر به دنبال پاسخ به این پرسش اساسی است که نخبگان سیاسی چه تاثیری بر شکل‌گیری، صورتبندی و جهت‌دهی به گفتمان حاکم در دوران روحانی داشته‌اند؟ برای بررسی این موضوع، از یک رویکرد تلفیقی، با کاربست دو نظریه نخبگان و تحلیل گفتمان بهره برده شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که گفتمان اعتدال با غلبه و اثرگذاری نخبگان حوزه سیاست‌خارجی، اساسا به یک خورده‌گفتمان در عرصه سیاست‌خارجی با محوریت دال مرکزی «تعامل با جهان خارج» فروکاسته شد. از این جهت، این گفتمان نه در تقابل با کلیت گفتمان پیشین، بلکه در تخاصم با وجوه تقابلی و ماجراجویانه آن در حوزه سیاست‌خارجی به ویژه در ارتباط با غرب شکل گرفت و توانست در دهه 1390 به گفتمانی هژمونیک تبدیل شود. با خروج ایالات‌متحده امریکا از برجام و حوادث پس از آن، این گفتمان سلطه هژمونیک خود را از دست داده و به حاشیه رانده شدhttps://frqjournal.csr.ir/article_146128_402164467d4d2922b508479c43dc3b2d.pdf