تحلیل راهبرد چین و روسیه در بحران یمن؛ همسویی با عربستان سعودی یا ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)

2 دانش آموخته ارشد روابط بین الملل، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)

چکیده

سیاست و مواضع دو عضو دائم شورای امنیت (فدراسیون روسیه و جمهوری خلق چین)، در برابر بحران یمن اهمیت ویژه‌ای دارد و این سوال را به وجود می‌آورد که «این دو قدرت جهانی سیاستی همسوی با غرب و حمایت از عربستان را در این بحران اختیار می‌کنند و یا اینکه مواضع ایران را که حمایت از جنبش حوثی‌ها است تقویت خواهند کرد؟». پرسش اصلی از «چیستی سیاست و مواضع دو قدرت جهانی عضو دائم شورای امنیت؛ یعنی روسیه و چین در قبال بحران یمن» است. به عنوان فرضیه به نظر می‌رسد پکن و مسکو حفظ روابط حسنه با عربستان را در بحران یمن در اولویت قرار می‌دهند. چین و روسیه ضمن حفظ سیاست بی‌طرفی، عملاً از سیاست‌های عربستان و شورای همکاری خلیج فارس حمایت کرده‌اند. در این تحقیق با روش توصیفی - تحلیلی و تحلیل محتوای اسناد در صدد پاسخگویی به پرسش اصلی هستیم. وجه تمایز این تحقیق تکیه بر گزارش‌های مستند و بررسی ابعاد متنوع سیاسی، امنیتی و اقتصادی موضوع می‌باشد. در ارتباط با اسناد سازمان ملل که روایت رسمی مواضع دولت‌ها را ترسیم می‌سازد، متن تمامی قطعنامه‌های شورای امنیت و گزارش‌های "روند تصویب" که مرتبط با بحث بوده‌اند، استخراج، مطالعه و تحلیل شده است.

کلیدواژه‌ها


احمدی لفورکی، بهزاد و روح الله طالبی آرانی (1397).«بازخوانی مدل‌های مطالعات منطقه‌ای در تقویت مبانی کاربردی الگوی روابط امنیتی بینا منطقه‌ای». رهیافت سیاسی بین المللی. د 10. ش 1. (پیاپی 55). صص 12-43.
بزرگمهری، مجید (1383). «نظام منطقه‌ای و تعامل جبری و اختیاری آن با دیگر سطوح تحلیل مطالعات روابط بین‌الملل (نظام جهانی و سیاست خارجی کشورها)». اطلاعات سیاسی اقتصادی. ش 207-208. صص144-.153
بوزان بار. ی و ویور ال. ی(1388).مناطقوقدرت‌ها:ساختارامنیتبین الملل. ترجمه رحمن قهرمانپور. تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
تقوی نیا، احسان (1395). «جایگاه یمن در راهبردهای جدید روسیه». ایراس. موسسه مطالعات ایران و اورآسیا http://www. iras. ir/fa/doc/note/1966
قنبرلو، عبدالله (1389). «مفهوم و ماهیت قدرت منطقه‌ای». فصلنامه مطالعات راهبردی. س دوازدهم. ش چهارم. مسلسل 4. صص. 37-66.
دیلمی معزی، امین (1388). «سیاست خارجی روس یه در خاورم یانه در دهه اول قرن بیست و یکم». دوفصلنامه ایراس.س پنجم. ش 6. صص 81 -102.
سهرابی، محمد (1392). «سیاست خارجی روسیه در خاور میانه». پژوهشنامه روابط بین الملل. صص 103-144.
لوبلاگ (1398). «لوبلاگ بررسی کرد: گسترش قدرت روسیه در منطقه و نفوذ در یمن».کد خبر: 1291726. 30 مرداد 1398.
https://www. khabaronline. ir/news/1291726
 
Al Arabiya English (@AlArabiya_Eng) 6 octobre 2017 https://www.euronews. com/2017/10/06/saudi-arabia-and-russia-sign-arms-deal
Al Awd. Yahya, Muhammad Fuad Bin Othman and Norafidah Binti Ismail. (2017) “ Yemen-China Relations: History and Development in Bilateral Relations. The Social Sciences 12(10):1775-1794.2017. Medwell Journals. ISSN:1818-5800. PP.1775-1794
Al-Tamimi. Naser.(2012)“China-Saudi Arabia Relations: Economic Partnership or Strategic Alliance?” Number 2: June 2012. Durham University Library, United Kingdom
Bensaid, Adam.(2019) “Russia is selling more weapons to Saudi Arabia and the UAE”  TRT World. 22 Feb.2019. https://www.trtworld.com/middle-east/russia-is-selling-more-weapons-to-saudi-arabia-and-the-uae-
Blank.Stephen.(2018) “Russia’s Middle Eastern Position in 2025”. Russia IN THE Middle East. November 20, 2018. The Jamestown Foundation
Cantori, L. and Spiegel, S. (1973). The Analysis of Regional International Politics: The Integration Versus the Empirical Systems Approach”, International Organization, 27(4): 465-494.
Cantori, L. and Spiegel, S. (1970) “The International Politics of Regions” Prentice-Hall.1970. University of California. Newjerssy.
Carroll, Oliver, (2017) “Russia and Saudi Arabia 'sign $3bn arms deal' as King Salman visit shows how much relations have changed” Independent. Thursday 05 October 2017
Chang, I-wei Jennifer. (2018). “China and Yemen’s Forgotten War”.Peace brief . United States Institute of Peace • www.usip.org. USIP 2018 • Email: ichang@usip.org
Embassy of the PRC in Republic of Yemen, (2016) “Tian qi dashi fenbie yu yemen quanguo renmin dahui dang he husai lingdaoren tong dianhua” (“Ambassador Tian Qi Phones Yemen’s General People’s Congress Party and Houthi Leaders”), September 11, 2016, http://ye.china-embassy.org/chn /sgdt/t1396534.htm
Hardy, Catherine (2017) “Saudi Arabia and Russia sign arms deal. REUTERS, Last updated: 06/10/2017
Hornschild. Sebastian(2016) “China in the Middle East: not just about oil” European Union Institute for Security Studies (EUISS) July 2016.EU Institute for Security Studies, 2016. | QN-AL-16-031-2A-N | ISBN 978-92-9198-405-3 | ISSN 2315-1129 | doi:10.2815/923893
Houlden. Gordon. and Noureddin M. Zaamout. (2019) “A New Great Power Engages with the Middle East: China’s Middle East Balancing Approach China Institute, University of Alberta. January 2019
Keefer. Douglas .John & Matthew B. Nelson, Kevin L. Schwartz (2007) “Rising in the Gulf: How China's Energy Demands Are Transforming the Middle East. Al Nakhlah. Spring 2007. The Fletcher School Journal for issues related to Southwest Asia and Islamic Civilization.
Mudhish. Abdullah A.S. (2017) “DETERMINANTS OF BILATERAL TRADE BETWEEN CHINA AND YEMEN: EVIDENCE FROM VAR MODEL” International Journal of Economics, Commerce and Management. United Kingdom Vol. V, Issue 5, May 2017. ISSN 2348 0386. PP.66-74.http://ijecm.co.uk/
Naji. Mustafa. (2019)”YEMEN’S ROLE IN MOSCOW’S MIDEAST COMEBACK” June 28, 2019. The Sana’a Center for Strategic Studies. PP.1-15
Pardo Pacheco, Ramon. March 2014. “Analysis: Ever-Growing Business Ties between China and Saudi Arabia”. ALSHARQ AL-AWSAT: www. aawsat. net/ 2014/03/ articles55330055/analysis-ever-growing-business-ties-between-china-and-saudi-arabia.
Popescu. Nicu and Popescu and Stanislav Secrieru,(2018) “Russia’s Return to the Middle East: Building Sandcastles?: Brussels. European Union Institute for Security Studies, Chaillot Paper No. 146, July 2018, P. 30.
Ramani. Samuel.(2019). “Russia’s Strategic Balancing Act in Yemen”. Arab Gulf States Institute in Washington https://agsiw.org/russias-strategic-balancing-act-in-yemen/
Reuters (2016) “China Offers Support for Yemen Government as Xi Visits Saudi Arabia,”, January 20, 2016, www.reuters.com/article/us-saudi-china-yemen-idUSKCN0UY0C1.
Russel. Martin. (2018) “Russia in the Middle East. From sidelines to center stage”. EPRS | European Parliamentary Research Service.  November 2018
Sladden. James and Becca Wasser, Ben Connable, and Sarah Grand-Clement, “Russian Strategy in the Middle East” Santa Monica, Calif: RAND Corporation, PE-236-RC, 2017.
Svenska FN-förbundet info@fn.se . www.fn.se.h (https://www.securitycouncilreport.org/atf/cf/%7B65BFCF9B-6D27-4E9C-8CD3-CF6E4FF96FF9%7D/s_pv_8379.pdf),  downloaded 18 November 2018.
Wormuth. Christine.(2019) “Russia and China in the Middle East” Implications for the United States in an Era of Strategic. Competition.” Testimony presented before the House Foreign Affairs Subcommittee on Middle East, North Africa and International Terrorism on May 9, 2019.PP.1-8
Xinhua (2016) “China, Saudi Arabia Ink Cooperation Deals,” August 30, 2016, http://news.xinhuanet .com/english/2016-08/30/c_135645729.htm.
اسناد شورای امنیت
S/PV.6634. 2011. Security Council Sixty-sixth year 6634th meeting. Friday, 21 October 2011
S/PV.6784. 2012. Security Council. Sixty-seventh year. 6784th meeting. Tuesday, 12 June 2012
S/PV.6784. 2012. Security Council. Sixty-seventh year. 6784th meeting. Tuesday, 12 June 2012
S/RES/2140 (2014). Security Council Distr.: General. 26 February 2014
S/PV.7119 Security Council. Sixty-ninth year. 7119th meeting Wednesday, 26 February 2014
S/PV.7256.2014 Security Council Sixty-ninth year 7256th meeting Friday, 29 August 2014
S/RES/2201 (2015) Security Council Distr.: General 15 February 2015
S/PV.7382. 2015. Security Council Seventieth year7382nd meeting Sunday, 15 February 2015
S/RES/2204 (2015) Security Council Distr.: General 24 February 2015
S/PV.7390.2015.  Security Council. Seventieth year7390th meeting. Tuesday, 24 February 2015
S/RES/2216 (2015) Security Council Distr.: General 14 April 2015
S/PV.7426. 2015. Security Council. Seventieth year7426th meeting. Tuesday, 14 April 2015
S/RES/2266 (2016) Security Council Distr.: General 24 February 2016
S/PV.7630 .2016.  Security Council . Seventy-first year . 7630th meeting Wednesday, 24 February 2016
S/PV.7889 .2017.Security Council . Seventy-second year . 7889th meeting Thursday, 23 February 2017
S/RES/2451 (2018) Security Council Distr.: General 21 December 2018
S/PV.8439 . 2018. Security Council . Seventy-third year . 8439th meeting Friday, 21 December 2018
S/RES/2452 (2019) Security Council Distr.: General 16 January 2019
S/PV.8444 .2019. Security Council . Seventy-fourth year . 8444th meeting Wednesday, 16 January 2019
S/RES/2456 (2019) Security Council Distr.: General 26 February 2019
S/PV.8469.2019. Security Council .Seventy-fourth year .8469th meeting Tuesday, 26 February 2019
دوره 11، شماره 2 - شماره پیاپی 42
این شماره فصلنامه روابط خارجی با تأخیر و در سال 1399 منتشر می‌شود. به دلیل رعایت تسلسل شمارگان فصلنامه، تاریخ آن به سال 1398 است.
تابستان 1398
صفحه 131-159