خیزش مجدد ناسیونالیسم عربی _ عراقی در عراق (2003-2020)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دکتری روابط بین‌الملل دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

هژمونی گفتمان اسلام ‏گرایی سیاسی بعد از سال 2003، منازعات فرقه ‏ای و ظهور داعش در سال 2014، از عواملی بوده ‏اند که باعث کم ‏توجهی به تأثیرات «ناسیونالیسم عربی _عراقی» در عرصه سیاسی عراق جدید شده‏ اند، اما ناسیونالیسم عربی _عراقی، ریشه دیرینی در تاریخ مدرن عراق دارد و تا سال 2003، در قالب مدل‏ های مختلف، گفتمانی مسلط در صحنه سیاسی بوده است. تأثیرات این گفتمان سیاسی، از اشغال عراق تا به امروز نیز، امری مشهود بوده است. این تأثیرگذاری را می ‏توان در پیروزی برخی از نیروهای سیاسی ناسیونالیست سکولار و مذهبی در انتخابات ‏ها، گفتار سیاسی رهبران سیاسی و تلاش آن ها جهت متوازن ‏سازی روابط عراق با کشورهای دیگر ملاحظه کرد. مقاله حاضر، نه تنها به دو گفتمان اصلی ناسیونالیستی در تاریخ عراق مدرن پرداخته، بلکه نقش مهم این ایدئولوژی را بعد از سال 2003 کاوش کرده است. به نظر می ‏رسد، با توجه به ناکارآمدی نیروهای سیاسی مسلط بر صحنه سیاسی در این دو دهه و چالش ‏های متعددی که پیشروی حکمرانی باثبات و دموکراتیک در این کشور قرار دارد، توسل به گفتمان ناسیونالیستی و نقش آن در بسیج سیاسی در آینده بیش از پیش افزایش یابد.

کلیدواژه‌ها