نظم سرمایه‌داری پست‌مدرن و ظهور موج پنجم تروریسم؛ تحلیل موردی داعش و بوکوحرام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 هیات علمی گروه علوم سیاسی، دانشگاه رازی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران

2 دکتری علوم سیاسی، دانشگاه رازی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران

چکیده

تروریسم را می‏ توان از جمله مهم‌ترین و جدی‌ترین تهدیدات امنیتی عصر جدید دانست که صلح بین‌الملل را به مخاطره می ‏اندازد. تروریسم در روند تحولی خود، با پشت‌ سر گذاشتن امواج آنارشیستی، ناسیونالیستی و چپ جدید به موج پنجم خود تحت عنوان تروریسم رادیکال ورود پیدا کرده است که شکل نوینی از تروریسم را ارائه می‌کند. مقاله حاضر در پی پاسخ به چیستی ماهیت موج پنجم تروریسم و شناخت بنیان‌های نظم سرمایه‌داری پست‌مدرن در این موج است. در پاسخ به این پرسش، موج پنجم تروریسم، واکنشی به نظم سرمایه‌داری پست‌مدرن تبیین شده که واجد مؤلفه ‏هایی همچون گسترش دامنه جغرافیایی، تشدید کنش‏ های تروریستی و تقابل با وجوه سرمایه‌دارانه نظم موجود است. تروریسم نوین با ویژگی‌هایی همچون شبکه‌ای، ذهنی و غیرسرزمینی بودن به مراتب خطرناک‌تر از امواج پیشین تروریسم است. بر همین اساس، درک تحول در مفهوم تروریسم و چیستی تروریسم جدید، هدف اصلی پژوهش حاضر را تشکیل می‌دهد. برای آزمون فرضیه، دو گروه تروریستی مهمی که در قالب تعاریف موجود از موج پنجم تروریسم ظهور کرده‌اند از جمله داعش و بوکوحرام با استفاده از رویکرد تحلیل مقایسه ‏‏ای مورد بررسی قرار گرفته‌اند.
 
 

تازه های تحقیق

 

کلیدواژه‌ها


  • بورینه، ژاک (1384). تجزیه و تحلیل اقتصادی تروریسم. ترجمه:علیرضا، طیب. در:ع، طیب، تروریسم تاریخ، جامعه‌شناسی، گفتمان، حقوق. چ دوم. تهران: نشر نی.
  • بهاری، بهنام و مهدی بخشی شیخ‌احمد (1388). «چیستی تروریسم جدید و ویژگی‏های آن». دو فصلنامه علمی _ پژوهشی پژوهش سیاست. س یازدهم. ش27.
  • بهاری، بهنام و مهدی بخشی شیخ‌احمد (1390). «تحول مفهوم تروریسم: از انگیزه تا گستره فعالیت». فصلنامه علمی _ پژوهشی مطالعات انقلاب اسلامی. س هشتم. ش27. صص151-172.
  • دلاپورتا، دوناتلا (1388). تروریسم بر ضد دولت‌ها، راهنمای جامعه شناسی. ج1. چ اول. پژوهشکده مطالعات راهبردی.
  • رایش، ولتر (1381). ریشه‏های تروریسم. ترجمه: سید حسین محمدی نجم. چ اول. تهران: دوره عالی جنگ.
  • رمضان زاده، عبدالله و حیدرعلی مسعودی (1388). «جستاری نظری پیرامون جهانی شدن و امپراتوری‌سازی و رابطه دو مفهوم». مجله علمی _ پژوهشی سیاست. ش10. صص109-128.
  • عباس‌زاده فتح‌آبادی، مهدی (1392). «سیاست آمریکا در خاورمیانه و تروریسم ضدآمریکایی القاعده». فصلنامه مطالعات منطقه‌ای. ش48. صص37-48.
  • عباس‌زاده فتح‌آبادی، مهدی (1387). «تجاوز نیروهای اتحاد جماهیر شوروی به افغانستان سر برآوردن القاعده». مجله اطلاعات سیاسی _ اقتصادی. ش257 و 258. صص16-29.
  • قادری، حاتم (1389). اندیشه سیاسی در قرن بیستم. چ یازدهم. تهران: سمت.
  • گوهری مقدم، ابوذر (1388). «تروریسم جدید: چهارچوبی برای تحلیل». فصلنامه علمی _ پژوهشی حقوق و سیاست. ش12. صص11-34.
  • گوهری مقدم، ابوذر (1390). «جهانی شدن و ترویسم جدید: ارائه مدل مفهومی». فصلنامه علمی _ پژوهشی دانش سیاسی. س هفتم. ش اول صص177-206.
  • نگری، آنتونیو و مایکل هارت (1391). امپراتوری. چ دوم. تهران: قصیده‌سرا.
  • نگری، آنتونیو و مایکل هارت (1386). انبوه خلق. چ اول. تهران: نشر نی.
  • Cummings, Ryan(2015) Boko Haram’s Pledge to ISIS: Public Relations or Reality,? from https:// theglobalobservatory. org/ 2015/03/boko-haram-pledge-allegiance-isis/
  • Celso, A. N. (2015). The Islamic state and Boko Haram: Fifth wave jihadist terror groups. Orbis-, 249-268, (2)59
  • Hardth, ichael and negry,Antonio (2000), Empire, Harvard University Press, USA: first edition
  • Jones, Toby Craig(2010). Desert Kingdom: How Oil and Water Forged Modern Saudi Arabia, President and Fellows Of Hardvard Colleg. pp. 218–219
  • Kaplan, J. (2008). Terrorism’s fifth wave: A theory, a conundrum and a dilemma. Perspectives on Terrorism, 12-24, (2)2.
  • Kaplan, J.(2010). Terrorist groups and the new tribalism: Terrorism’s fifth wave. Routledge.
  • Kellner, D. (2007). Globalization, terrorism, and democracy: 9/11 and its aftermath. In Frontiers of Globalization Research (pp. (243-268). Springer, Boston, MA.
  • Khedery, A. (2014). How Isis came to be. The Guardian, 22. from »http:// www. theguardian. com/ world/ 2014/ aug/22/ syria-iraq-incubators-isis-jihad«
  • Laub, zahary (2015)  The Islamic State, from »www.cfr.org/iraq/islamic-state/ p14811«
  • Neumann ,Peter R (2008), Terrorism in the 21st, compass 2020(Germany in international relations), Friedrich Ebert Stiftung
  • Pantucci, R., Ellis, C., & Chaplais, L. (2016). Lone-Actor Terrorism. Tilgjengelig fra: http://www. isdglobal. org/de/wpcontent/uploads/sites/ 6/2016/02/Literature_Review. pdf., from https://rusi.org/sites/default/ files/ 201512_clat_literature_review_0.pdf
  • Rapoport David, C. (2002). The Four Waves of Rebel Terror and September 11. The New Global Terrorism: Characteristics, Causes, Controls. from http://usfts.us/course/Rapoport - Four Waves of Terror.pdf
  • Tucker,David(2001) What’s New About the New Terrorism and How Dangerous Is It?, Terrorism and Political Violence, 13, pp. 1–14
  • Voll, J. O. (2015). Boko Haram: Religion and violence in the 21st century. Religions, 1182-1202, (4)6.
  • Walker, A. (2012). What is Boko Haram?, Special Report 308. Institute of Peace, from http://www.usip.org/sites/default/files/SR308.pdf