جایگاه اعراب سنی در استراتژی امنیتی آمریکا در عراق پسا صدام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کاندیدای دکتری علوم سیاسی دانشگاه رازی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران.

2 کاندیدای دکتری روابط بین‌الملل دانشگاه تهران، تهران، ایران.

چکیده

با حمله آمریکا به عراق در سال 2003، رژیم بعثی به رهبری صدام حسین با فروپاشی روبه‌رو شد و دولت مردان آمریکایی مسئولیت امنیت‌سازی و تشکیل دولت نوین در عراق را برعهده گرفتند. براساس استراتژی اولیه آمریکا در دولت جدید عراق، بسیاری از جریان‌های عرب سنی با مسئله طرد و حاشیه‌راندگی مواجه شدند. اما تحولات بعدی در عراق و چیدمان قدرت در این کشور برخلاف اهداف آمریکایی‌ها در حال پیشروی بود که این امر تجدیدنظر در استراتژی آمریکایی‌ها به دنبال تحولات رخ داده در عراق را به همراه داشت. آنچه که در مقاله پیش رو تحت عنوان سوال و مسئله اصلی مطرح شده این است که نقش و جایگاه اعراب سنی در راهبرد امنیتی آمریکا در قبال تحولات عراق بعد از سقوط رژیم صدام چیست؟ یافته‌های پژوهش نشانگر این است که با وجود طرد اولیه اعراب سنی عراق از سوی آمریکا، به موازت قدرت گیری شیعیان و نفوذ ایران در عراق، این نیروها به عنوان یک اولویت استراتژیک در سیاست‌های راهبردی آمریکا جهت تعدیل تهدیدات جدید (شیعیان عراق، ایران) نهادینه گشتند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • آزاد، حامد (1396). آمریکا و رویکرد تقابل با ایران در منطقه. مرکز بین‌المللی مطالعات صلح، قابل دسترسی در: http://peace-ipsc.org/fa
  • المن، کالین (1394). واقع‌گرایی، در کتاب نظریۀ روابط بین‌الملل برای سدۀ بیست و یکم، به کوشش مارتین گریفیتس. (علیرضا طیب، ترجمه). چاپ سوم. تهران: نشر نی.
  • برزگر، کیهان (1385). سیاست خارجی ایران در عراق جدید. تهران: انتشارات مرکز تحقیقات استراتژیک.
  • برزگر، کیهان (بهار 1388). سیاست خارجی ایران از منظر رئالیسم تدافعی و تهاجمی. فصلنامه بین المللی روابط خارجی، 1(1).
  • مشیرزاده، حمیرا (1384 و 1391). تحول در نظریه‌های روابط بین الملل. تهران: سمت.
  • حسینی، دیاکو (1393). دشواری‌های همکاری ایران و آمریکا در عراق. مرکز بین‌المللی مطالعات صلح، قابل دسترسی در: http://peace-ipsc. org/fa/
  • غلامی، طهمورث (1393). معماها و موانع مداخله نظامی آمریکا در عراق. مرکز بین‌المللی مطالعات صلح، قابل دسترسی در: http://peace-ipsc.org/fa/
  • زرگری، هادی (خرداد 1395). اهداف آمریکا از تشکیل ارتش سنی در عراق. قابل دسترسی در سایت اندیشکده راهبردی تبیین، در: http://tabyincenter.ir/qadim/index.php/menu-examples/child-items-5/1395030901
  • زرین‌نرگس، یحیی (1394). بررسی چرایی ناکامی دولت‌سازی در عراق جدید و ارائۀ راه‌کارها، [پایایان‌نامه دورۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی، دانشکدۀ علوم اقتصادی و سیاسی].
  • زرین‌نرگس، یحیی (1395). ظهور داعش و تحول در رفتار کردها (سوریه، ترکیه و عراق) در کتاب مجموعه مقالات «بربریت مدرن: تاملی بر اکنون و آیندۀ داعش» به ویراستاری مهدُخت ذاکری. تهران: انتشارات راهبردی قلم.
  • ستار، عمر (۱۳۹۶). عراق، خط مقدم آمریکا برای مقابله با ایران، قابل دسترسی در: http://www.al-monitor.com/pulse/fa/originals/2017/04/iran-iraq-syria-jared-kushner-trump.html
  • عطوان، عبدالباری (1395). تولد اهریمن: عوامل پیدایش دولت اسلامی عراق و شام. (فاروق نجم‌الدین، ترجمه). تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
  • قاسمی، مصطفی (زمستان 1387). راهبرد اوباما در قبال جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه انسان‌پژوهی دینی، 5(17).
  • قناد باشی، جعفر (دی 1393). اهداف آمریکا از تشکیل ارتش سنی در عراق، سایت دیپلماسی ایرانی، قابل دسترسی در: http://www.irdiplomacy.ir/fa/page/1942163
  • مصلی‌نژاد، عباس (بهار 1390). ایران و ضرورت تشکیل پیمان دفاعی: رهیافت‌ها و فرایندها. فصلنامه ژئوپلیتیک، 7(1).
  • یافی، جودیت (1394). جمهوری عراق، در: مجموعه مقالات سیاست و حکومت در خاورمیانه و شمال آفریقا، به ویراستاری مارک گازیروسکی، (عسگر قهرمان‌پور، ترجمه). تهران: انتشارات امیرکبیر.
  • Blanchard , Christopher M. (2018). Iraq: Issues in the 115th Congress, Specialist in Middle Eastern Affairs. Congressional Research Service7-5700.www.crs.gov R45096.
  • Cordesman, h. A. (2006). Iraq; milestones, benchmarks, and real world options. 30 October, www.csis.org. pp 2-3.
  • Francois, M. & Sud, I. (2006). Promoting Stability and Development in Fragile and Failed States. Development Policy Review 24, 2: 141-160.
  • Jervis, R. (1999). Realism, Neoliberalism, and Cooperation: understanding the debate, International Security, summer, 24 (1).
  • Heydarian, Richard J. (2016). The Obama Doctrine: Middle East out, Asia in, Aljazeera, March 22, available at http://www.aljazeera.com.
  • Hiatt, F. (2013). Tensions in Asia add urgency to Obama's 'pivot', The Washington Post, February 10, available at https://www. washingtonpost. com.
  • Katzman, K. (2006). Iraq: U.S. Regime Change Efforts and Post-Saddam Governance, Congressional Research Service. Available at: www.crs.gov.
  • Kinninmont, J. & Sirri, O. (2013). A United States Preoccupied with Introspection, Iraq Ten Years On, Edited by Claire Spencer, Jane Kinninmont and Omar Sirri May. Available at: www.chathamhouse.org.
  • Khoury, N. (2020). Biden and Iraq: A Chance to Address Past Mistakes, http://arabcenterdc.org/policy_analyses/biden-and-iraq-a-chance-to-address-past-mistakes/.
  • Mizban, H. (2021). A growing challenge for Iraq: Iran-aligned Shiite militias, https://www.arabnews.com/node/1834931/middle-east.
  • Victor, D. Cha (2006). defensive realism and Japan's approach toward Korean reunification, NBA analysis.
  • Orton, Kyle W. (DEC. 23, 2015). How Saddam Hussein Gave Us ISIS, Available on: http://www.nytimes.com/2015/12/23/opinion/how-saddam-hussein-gave-us-isis.html.
  • Salem, P. (2013). Iraq’s tangled foreign interests and relations, Carnegie Endowment for International Peace, Washington, D.C.
  • Smith, B. (19 March 2015), ISIS and the sectarian conflict in the Middle East, House of Commons research paper, 15, 16.
  • U.S. House of Representatives, Enforcement of the Iran-Libya Sanctions Act and Increasing Security Threats from Iran (2003). Hearing before the Subcommittee on the Middle East and Central Asia of the Committee on International Relations, One Hundred Eighth Congress, First Session. June 25, 2003. P.37-38.
  • USAID Iraq (2017). “The Path to Stability and Security: A Lesson in Decentralization, Cooperation, and Coordination From North Babil,” available at: http://iraqgsp.org/ss/the-path-to-stability-and-security-a-lesson-in decentralization-cooperation-and-coordination-from-north-babil/ (last accessed February 2017).
  • Walt, S. (1987). the Origins of Alliance, Ithaca: Cornell University Press.
  • Watling, J. “The Shia militias of Iraq,” The Atlantic, December 22, 2016, available at https://www.theatlantic.com/international/ archive/2016/12/ shia-militias-iraq-isis/510938/.
  • Weeks, A. L. , (2010). The choice of war : The Iraq War and the just war Tradition, ABC-CLIO, LLC, Santa Barbara, California.
  • Wille, B. (2017). “Integrating Iraqi Fighting Forces Is Not Enough,” Just Security, January 6, 2017, available at https://www.justsecurity.org/ 36038/ integrating-iraqi-fighting-forces-curb-sectarian-violence/.
  • The White House,) 2015) “Joint Statement by the United States of America and the Republic of Iraq,” Press release, April 14, 2015, available at https://obamawhitehouse.archives.gov/the-press-office/2015/04/14/joint-statement-united-states-america-and-republic-iraq.
  • www.gksat.tv/Default.aspx?page=article&id=17244&l=3.
  • http://www.terrorism-info.org.il/en/article/20733.
  • http://www.state.gov/j/ct/rls/crt/2001/html/10247.htm.
  • http://www.presidency.ucsb.edu/ws/index.php?pid=29644.
  • https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm1231.