راهبرد امنیت منطقه‌ای ایران در بحران امنیتی خاورمیانه: ویژگی های و اهداف

مرادی کلارده, سجاد; هدایتی شهیدانی, مهدی

راهبرد امنیت منطقه‌ای ایران در بحران امنیتی خاورمیانه: ویژگی های و اهداف

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

سجاد مرادی کلارده ¹

مهدی هدایتی شهیدانی ²

¹ کارشناسی ارشد روابط بین الملل از دانشگاه گیلان، گیلان، ایران

² استادیار و هیأت علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه گیلان، گیلان، ایران

چکیده

اﯾﺮان در ﯾﮏ دﻫﻪ اﺧﯿﺮ در ﻣﺤﯿﻂ اﻣﻨﯿﺘﯽ ﺧﺎورﻣﯿﺎﻧـﻪ ﺑـﺎ ﻣﻌﻀـﻼت اﻣﻨﯿﺘـﯽ ﻣﺘﺮاﮐﻤﯽ ﻣﻮاﺟﻪ ﺑﻮده اﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﻌﯽ در رﻓﻊ آﻧﻬﺎ دارد. ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﺗـﻼش ﮐﺸﻮرﻫﺎی ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ ﺗﻌﻤﯿﻖ ﺣﻀﻮر ﻗـﺪرت ﻫـﺎی ﻓﺮ اﻣﻨﻄﻘـﻪ ای و ﻋـﺪم واﮔﺬاری ﻧﻘﺶ ﻓﻌﺎل ﺑﻪ اﯾﺮان، اﯾﻦ ﮐﺸﻮر راﻫﺒـﺮد اﻣﻨﯿـﺖ ﻣﻨﻄﻘـﻪ ای ﺧـﺎص ﺧﻮد را ﺑﺮای ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺑﺤﺮان ﻫﺎی ﺧﺎورﻣﯿﺎﻧﻪ در ﭘـﯿﺶ ﮔﺮﻓﺘـﻪ اﺳـﺖ. ﻣﻘﺎﻟـﻪ ﺣﺎﺿﺮ ﺑﺎ روش ﺗﻮﺻﯿﻔﯽ-ﺗﺤﻠﯿﻠﯽ ﺑﻪ واﮐﺎوی راﻫﺒﺮد اﻣﻨﯿﺖ ﻣﻨﻄﻘـﻪ ای اﯾـﺮان در ﺧﺎورﻣﯿﺎﻧﻪ ﻣﯽ ﭘﺮدازد. ﺳﺌﻮال اﺻﻠﯽ اﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ راﻫﺒﺮد اﻣﻨﯿت ﻣﻨﻄﻘﻪ ای اﯾﺮان در ﺑﺤﺮان اﻣﻨﯿﺘﯽ ﺧﺎورﻣﯿﺎﻧﻪ ﭼﯿﺴﺖ و از ﭼـﻪ وﯾﮋﮔـﯽ ﻫـﺎ و اﻫﺪاﻓﯽ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ؟ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻫﺎ ﻧﺸﺎن ﻣﯽ دﻫﺪ ﮐﻪ راﻫﺒﺮد اﻣﻨﯿﺖ ﻣﻨﻄﻘـﻪ ای اﯾﺮان ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﻣﻮازﻧﻪ ﻗﻮای ﺣـﺎﮐﻢ ﺑـﺮ ﺧﺎورﻣﯿﺎﻧـﻪ و ﮐﻨـﺎر ﮔﺬاﺷـﺘﻪ ﺷـﺪن از ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ اﻣﻨﯿﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪ ای، در ﻗﺎﻟﺐ اﻣﻨﯿﺖ ﺑﻬﻢ ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ ﺷﮑﻞ ﮔﺮﻓﺘـﻪ اﺳـﺖ ﻣﻬﻢ ﺗﺮﯾﻦ وﯾﮋﮔـﯽ ﻫـﺎی اﯾـﻦ راﻫﺒـﺮد ، ﺣﻀـﻮر ﻓﻌـﺎل در ﺗﺤﺮﮐـﺎت ﺳﯿﺎﺳـﯽ ﺣﻠﻘﻪ ﻫﺎی اﻣﻨﯿﺘﯽ ﻓﻮری و ﻏﯿﺮﻓﻮری، دﻓـﺎع ﻓﻌـﺎل ﺗﻬـﺎﺟﻤﯽ، ﺗﻘﻮﯾـ ﺖ ﺗـﻮان ﺑﺎزدارﻧﺪه ﻣﻮﺷﮑﯽ و ﻫﻤﮑﺎری ﻫﺎی ﺗﺎﮐﺘﯿﮑﯽ ﺑﺎ ﺳﺎﯾﺮ ﮐﺸـﻮرﻫﺎ ﻣﺎﻧﻨـﺪ روﺳـﯿﻪ اﺳﺖ. ﻣﻬﻢ ﺗﺮﯾﻦ اﻫﺪاف اﯾﻦ راﻫﺒﺮد، ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺗﺮورﯾﺴﻢ ﺗﮑﻔﯿﺮی، اﯾﺠﺎد ﺗﻮازن در ﺑﺮاﺑﺮ اﺋﺘﻼف ﻫﺎی ﺿﺪاﯾﺮاﻧﯽ و ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ راﻫﺒﺮد ﻧﯿـﺎﺑﺘﯽ ﺳﯿﺎﺳـﺖ ﺧـﺎرﺟﯽ اﻣﺮﯾﮑﺎ در ﺧﺎورﻣﯿﺎﻧﻪ اﺳﺖ.

کلیدواژه‌ها

راهبرد امنیت منطقه ای ایران

بحران های امنیتی خاورمیانه

رﺋﺎﻟﯿﺴﻢ

اﻣﻨﯿﺖ بهم پیوسته

دﻓﺎع ﻓﻌﺎل تهاجمی